Nie jesteś znanym humanistą, ani wielkim filozofem, a w ten weekend masz napisać esej. Czujesz przerażenie? Niepotrzebnie! Przeczytaj nasz artykuł i stwórz intrygujący tekst. Najpierw zapoznaj się z cechami eseju, a następnie przejdź do części poświęconej "7 krokom do stworzenia dobrego eseju".
Esej to forma literacka bądź literacko – naukowa, za pomocą której autor prezentuje swój punkt widzenia. Inaczej jest to szkic filozoficzny, krytyczny, naukowy, publicystyczny, najczęściej pisany prozą, swobodnie rozwijający objaśnienie jakiegoś problemu czy faktu, podkreślający podmiotowe podejście oraz przywiązanie dużej wagi do pięknej i oryginalnej formy przekazu.
Zanim przystąpisz do pracy nad esejem, zapoznaj się z jego istotą i cechami charakterystycznymi.
CECHY ESEJU:
Subiektywizm – esej to wypowiedź, w której prezentujesz swój indywidualny punkt widzenia, ale nie moralizujesz, jedynie skłaniasz odbiorcę do refleksji.
Różnorodna tematyka – możesz podjąć zagadnienia dotyczące kultury, sztuki, nauki, filozofii…
Poetyckość – esej charakteryzuje się literackim sposobem kształtowania języka, w którym istotną funkcję pełni estetyka. Chodzi tutaj o artystyczne, kunsztowne tworzenie wypowiedzi.
Luźna, fragmentaryczna kompozycja – ale musisz zadbać, żeby nie była chaotyczna.
Synkretyzm gatunkowy i rodzajowy – esej łączy w sobie cechy wielu gatunków literackich, co sprawia, że trudno zakwalifikować go do jednego z rodzajów literackich. Warto podkreślić, że nie wprowadzasz fikcji literackiej.
Intertekstualność – możesz wykorzystywać zaskakujące porównania, paradoksalne skojarzenia, cytaty, odniesienia do innych dzieł literackich i kulturalnych, aluzje filozoficzne czy historyczne. Wolno ci też wprowadzać swobodne dygresje, niekoniecznie ściśle związane w głównym tematem.
Dodatkowo warto wiedzieć, że esej opiera się na zasadzie luźnych skojarzeń, przez co nie ma chronologicznego bądź tematycznego porządku czy też hierarchii prezentowanych argumentów. Jest ciągiem skrótów myślowych.
Podejmujesz w nim próbę dotarcia do sedna rzeczy, odkrycia prawdy. Esej jest otwarty, nie musi kończyć się konkluzją, ale warto takową zawrzeć. Dokonujesz subiektywnej selekcji argumentów przez co sygnalizujesz istnienie problemu i zmuszasz czytelnika do zastanowienia się nad nim.
JAK NAPISAĆ DOBRY ESEJ - 7 KROKÓW:
1. TEMAT I TEZA
Zacznij od analizy tematu. Zinterpretuj go na możliwe sposoby i postaw wszystkie dające się wyodrębnić tezy. Jeśli twoim zadaniem jest samodzielne wymyślenie zagadnienia, postaraj się żeby było oryginalne, zaskakujące.
2. SKOJARZENIA
Zanotuj pytania jakie przychodzą ci do głowy po przeanalizowaniu tematu. Mogą to być luźne skojarzenia, argumenty. Ważne żebyś był tutaj otwarty i dopuszczał wiele możliwości rozwiązań i odpowiedzi. Najlepiej jak każdą myśl zapiszesz na osobnej kartce po to, by do wszystkich opcji podopisywać rozwinięcie w postaci cytatów, dygresji, odwołań do innych dzieł. Wskaż też nurty filozoficzne, myślowe, artystyczne, literackie, kontekst historyczny bądź biograficzny. Przygotuj wszystkie materiały, jakie będziesz wykorzystywał w trakcie pisania eseju. Pomyśl też nad mottem do swojej pracy. Pod żadnym pozorem nie wprowadzaj fikcji literackiej i nie stosuj wyliczeń.
3. PLAN
Przygotuj plan, który będzie stanowić oś kompozycyjną twojej pracy. Dokonaj selekcji wcześniej zapisanych myśli i wybierz te, które są najciekawsze, najtrafniejsze. Posegreguj je tak, by dało się odnaleźć analogie pomiędzy skojarzeniami, dzięki czemu będą tworzyły w miarę spójną i logiczną całość.
4. STUDIA
Przystąp do rozwijania wniosków, koncentrując się na głównym zagadnieniu. Uzupełnij je własnymi przemyśleniami. Bądź zwięzły i jasny w myśleniu. Porozmawiaj z innymi osobami i poznaj ich zdanie na poruszany przez ciebie temat. Jeśli zdobyłeś w ten sposób ciekawe informacje uwzględnij je, konfrontując z własnymi refleksjami. Do każdego wniosku dołącz adekwatne odwołania do innych tekstów źródłowych, cytatów, znajdź aluzje filozoficzne czy historyczne. Pamiętaj, że przedstawiasz swoje subiektywne podejście, zatem musisz zaznaczyć w tekście swoją obecność. Staraj się zaciekawić odbiorcę i skłoń go do własnych refleksji na omawiany temat.
5. REDAGOWANIE [uwaga: dopiero teraz zaczynamy pisanie]
Musisz zebrać wszystkie myśli w samodzielne części znaczeniowe. Zredaguj je pod kątem językowym, stwórz właściwie zbudowane akapity, nadaj im tytuły i śródtytuły, a w dalszej kolejności uporządkuj je w odpowiedniej hierarchii, według wcześniej opracowanego planu. Korzystaj z bogactwa tropów stylistycznych i figur retorycznych. Unikaj autotematycznych zwrotów np. na wstępie, w zakończeniu.
6. WSTĘP
Napisz wprowadzenie do swojej pracy, dzięki któremu zapoznasz czytelnika z tematem i ogólnie przybliżysz sposób ujęcia zagadnienia. Możesz wykorzystać odpowiednio dobrane motto. W dalszej kolejności przepisz ułożone uprzednio skojarzenia i wnioski w logiczną całość.
7. ZAKOŃCZENIE
Wskazane jest żebyś jeszcze raz przeczytał cały swój tekst, przemyślał jego koncepcję i powprowadzał ewentualne przeróbki. Eseista nie jest zobligowany do tworzenia wyraźnie zarysowanego zakończenia, ale możesz podsumować swoje przemyślenia i stworzyć krótką refleksję końcową, uwrażliwiającą odbiorcę na poruszany przez ciebie problem.
Powodzenia!
Zespół e-korepetycje.net
Potrzebujesz pomocy z innymi formami wypowiedzi pisemnych?
Zachęcamy Cię do pobrania naszego bezpłatnego poradnika "Jak napisać".
