Wybór szkoły po gimnazjum to najważniejsza i powodująca określone konsekwencje w bliskiej i dalekiej przyszłości decyzja. Trzeba więc ją starannie przemyśleć, rozmawiać z rodzicami, a w razie wątpliwości szukać porady w Poradni Pedagogiczno – Psychologicznej.
Szkoły ponadgimnazjalne – do wyboru
Obecnie funkcjonują trzy typy szkół ponadgimnazjalnych: licea ogólnokształcące, technika oraz zasadnicze szkoły zawodowe.
Nauka w liceum ogólnokształcącym trwa trzy lata i jest zakończona egzaminem maturalnym. Szkoły tego typu dają wykształcenie średnie ogólne, nie przygotowują do zawodu. Profile klas (np. klasy humanistyczne, matematyczno-fizyczne, językowe, artystyczne, biologiczno-chemiczne) uwzględniają zainteresowania i uzdolnienia uczniów w danym kierunku, przygotowując poprzez rozszerzenie materiału z wybranych przedmiotów do studiów zgodnych z profilem. Nie oznacza to jednak, że zmiana zainteresowań i planów co do kierunku studiów nie jest możliwa. W każdej klasie można zdobyć solidne wykształcenie ogólne otwierające drogę na każdy kierunek studiów. Zdana matura umożliwia dostanie się na wyższe studia, uczelnie wyznaczają tylko limit punktów, które są gwarancją przyjęcia na uniwersytet czy do szkoły wyższej. Niezdana matura nie zamyka drogi do dalszego kształcenia, można je kontynuować w szkołach policealnych, przygotowujących do wykonywania wybranego zawodu.
Nauka w technikach trwa cztery lata, kończy się maturą oraz egzaminami zawodowymi. Obydwa egzaminy nie są obowiązkowe, ale brak matury uniemożliwia kontynuację nauki na studiach, a nieprzystąpienie lub niezdanie egzaminu zawodowego skutkuje brakiem dokumentu poświadczającego kwalifikacje zawodowe.
Nauka w zasadniczych szkołach zawodowych trwa trzy lata, kończy się egzaminem zawodowym. Zaletą tych szkół jest możliwość zdobycia dobrego, poszukiwanego i popłatnego „fachu”. Po ukończeniu „zawodówki” można od razu podjąć pracę lub/i kontynuować naukę w uzupełniających technikach lub liceach, po czym - dla chętnych - otwarta jest droga na studia.
Czym kierować się w wyborze szkoły?
Są różne kryteria wyboru szkoły: odległość od domu, opinie kolegów, warunki lokalowe i wyposażenie szkoły, atmosfera, opinie o kadrze nauczycielskiej, miejsce w rankingu szkół, atrakcyjność zawodu na rynku pracy itp. Najważniejsze jest jednak kierowanie się swoimi zainteresowaniami oraz realizacja planów i marzeń. Nierzadko absolwent gimnazjum jest na tyle dojrzały, że wie, czym chce się w życiu zajmować, w jakim zawodzie się spełniać. Młody człowiek powinien dążyć do celu taką drogą, która mu najbardziej odpowiada. Jeśli chce wykonywać np. zawód mechanika samochodowego, kucharza, elektryka, to nie powinien ulegać presji rodziców, by uczył się w liceum ogólnokształcącym.
Drugim kryterium wyboru rodzaju szkoły są dotychczasowe osiągnięcia ucznia w nauce. Jeśli gimnazjalista nie lubi się uczyć, ma duże braki, bardzo prawdopodobne jest (choć nie niemożliwe), że będzie miał sporo trudności, by skończyć z dobrymi wynikami liceum ogólnokształcące i dostać się na studia. Uczniowie, którzy mają zmysł praktyczny i zdolności manualne powinny wybierać szkoły zawodowe, zgodnie ze swoimi uzdolnieniami i zainteresowaniami.
Żaden typ „szkoły” nie jest ani „lepszy”, ani „gorszy”. Wielu uczniów niesłusznie omija szkoły zawodowe (technika i zasadnicze szkoły zawodowe). W obecnych czasach, gdy jest trudna sytuacja na rynku pracy, dobry zawód jest podstawą zdobycia zatrudnienia i uzyskiwania zadowalających zarobków. Natomiast frustracje absolwentów wyższych uczelni niemogących znaleźć pracy zgodnej z kierunkiem studiów są powszechnie znane. Nie znaczy to, że kogokolwiek zniechęcamy do wyboru liceum. Trzeba tylko wiedzieć, że istnieją inne, nie gorsze opcje.
