Umiejętność odpowiedniego zachowania się w różnych sytuacjach to bardzo cenna i niezwykle trudna do wyuczenia czynność. Znaczna część młodzieży uważa, że nad dostosowaniem się do społecznych wymagań będzie pracowała w dorosłym życiu, a na razie nie warto zaprzątać sobie tym głowy. Korepetytorzy muszą jednak zastanowić się nad swoimi relacjami z uczniami i formami zwracania się do siebie. Z pozoru to błahy problem, ale jakże dużo trudności przysparza, żeby go rozwiązać w taki sposób, aby relacje nauczyciel - kursant były pozytywne, cel edukacyjny osiągnięty i obie strony usatysfakcjonowane.
Podczas indywidualnych lekcji niezbędne jest utrzymanie dyscypliny, trzymanie się ustalonego planu i zasad oraz stworzenie braterskiej więzi. Nie wymaga się tutaj wspólnoty duchowej czy zażyłości, ale o zawiązanie spójnego paktu, w którym będzie sprawny przepływ informacji, odpowiednio dobrane kanały przesyłu danych i obustronne korzyści. Jak uczeń ma się zwracać do korepetytora, by taką solidarność zawiązać?
Każdy korepetytor sam musi podjąć decyzję, czy uczeń ma się do niego zwracać po imieniu czy zachować formę Pan, Pani. Bardziej konserwatywne jednostki opowiedzą się po stronie zwrotów formalnych, np. Czy może to Pan jeszcze raz pokazać? Mogłaby mi Pani podpowiedzieć? Zwolennicy tego stanowiska nie chcą się za bardzo bratać z kursantami, bo obawiają się, że przejście na zwracanie się do siebie po imieniu może skutkować:
-
lekceważącą postawą młodzieży w stosunku do dorosłych,
-
utratą autorytetu pedagoga,
-
posądzeniem o wykorzystywanie młodzieży,
-
niewypełnianiem obowiązków, bo przecież korepetytor jest jak kolega czy koleżanka to można go zignorować, oszukać albo potraktować jak powietrze.
Korepetytorzy bardziej otwarci i bezpośredni poproszą swoich uczniów, żeby zwracali się do nich po imieniu. Według nich usprawnia to komunikację i pozwala na nawiązanie lepszej komitywy. Pedagog bez trudu zdobywa wówczas zaufanie u uczniów, a samo przyswajanie wiedzy jest mniej stresujące. Łatwiej jest się też otworzyć i zadawać pytania, gdy pojawią się jakieś niejasności i skomplikowane treści. Zawiązywana jest partnerska relacja, w której nie ma nadrzędności i podrzędności.
Żaden dobrze wychowany i odpowiedzialny młody człowiek nie wykorzysta faktu, że mówi do swojego korepetytora nie Panie Piotrze, tylko Piotrku i nie będzie się do niego odnosił z szyderstwem, nadal będzie go darzył respektem i wykonywał jego polecenia. Nikt się tutaj nie wywyższa i nie stawia siebie na piedestale.
Jakie zdanie na ten temat mają sami uczniowie? Filip, 18 lat, korepetycje z matematyki: „Ja do swojego korepetytora zwracam się po imieniu. Bardzo mi to odpowiada, bo nie czuję wyższości nauczyciela nade mną. Nawet jak czegoś nie wiem, to nie wstydzę się zapytać i prosić o prostsze wyjaśnienia. Nie traktuję Aleksandra jako kolegi, bo jest on moim mentorem, ale jako osobę, która wyciąga do mnie pomocną dłoń. Szanuję każdego człowieka bez względu na status społeczny, pozycję zawodową, wiek”. Monika, 16 lat, korepetycje z chemii: „Wolę zwracać się do korepetytora Pan, Pani, bo uważam, że jest to osoba starsza ode mnie, posiadająca większy zasób wiedzy i doświadczeń, a taka forma zwracania się jawi się w moich oczach jako oddanie należytego szacunku i uznania”.
W relacjach z uczniami ważne jest wyczucie. Jeśli jednostka woli bardziej sformalizowane i tradycyjne formy tytułowania się to nie przechodźcie na Ty. Dla niektórych jest to zbyt duży przeskok i może nie przynieść dobrego rezultatu podczas waszej wspólnej pracy. Nieistotne czy uczeń powie do ciebie Aniu czy Pani Anno, ale kluczowa jest partnerska relacja i zrealizowany cel edukacyjny.
A czy można na próbę zdecydować się na formę "Ty" i gdy pojawi się jakiś problem wynikający z tego tytułu, to istnieje możliwość powrotu do tradycyjnego sposobu komunikowania się, czyli ponowne użycie formy "Pan", "Pani"?
