#EDUprasówka – maj 2026

Drodzy Czytelnicy,

Maj 2026 należy do egzaminów — i nie ma sensu udawać, że jest inaczej. Ponad 738 tysięcy uczniów (393 tys. ósmoklasistów i niemal 345 tys. maturzystów) zasiądzie w tym miesiącu do testów, po których przyjdzie czas na coś jeszcze trudniejszego: decyzję o tym, co dalej. Dlatego przygotowaliśmy dla Was dwa obszerne przewodniki — „Jak wybrać liceum po 8 klasie" i „Co po maturze 2026" — nie po to, by podać gotową odpowiedź, ale by dać punkt wyjścia do uczciwej rozmowy w domu.

Poza egzaminami w tym wydaniu wybijają się dwa tematy, które wracają jak refren w polskiej i światowej debacie. Pierwszy to demografia: w Płocku zamykane jest przedszkole, w Polsce wchodzą przepisy dające samorządom więcej elastyczności, by najmłodsze dzieci uczyły się blisko domu, a wolne budynki służyły żłobkom, seniorom czy edukacji dorosłych — w tym samym czasie we Francji nauczyciele strajkują przeciwko cięciom 4 tys. etatów uzasadnianym tymi samymi przyczynami. Drugi to smartfony i media społecznościowe w rękach dzieci: w Polsce zakończyły się konsultacje projektu MEN, sondaż CBOS pokazuje 85-procentowe poparcie rodziców, w UE Komisja Europejska kończy aplikację do weryfikacji wieku, a Grecja dołączyła do krajów, które wprowadziły zakaz dla osób poniżej 15 lat (start od stycznia 2027). Oba tematy będziemy relacjonować na bieżąco.

Po to właśnie zbieramy te informacje w jednym miejscu — żebyście Wy, rodzice i osoby zainteresowane edukacją, nie musieli przeczesywać dziesiątek źródeł. Zajrzyjcie do spisu treści, wybierzcie to, co Was dotyczy, i pogłębcie temat w pełnych wpisach.

Miłej lektury!

Zespół e-korepetycje.net

Spis treści majowej EDUprasówki:

📊 Badania, analizy, raporty

• UNESCO: rośnie liczba dzieci poza szkołą — globalny raport o dostępie do edukacji
• „Młodzi o zdrowiu" — nastolatki diagnozują presję szkoły, ekrany i zdrowie psychiczne

👩‍🏫 Polska – system i praktyka

• Edukacja zdrowotna obowiązkowa w klasach IV–VIII od września 2026
• Wakaty w szkołach: 3609 nieobsadzonych etatów w marcu 2026
• Małe szkoły — nowelizacja Prawa oświatowego, szkoły filialne i etapowe
• Płock: ludzkie koszty likwidacji przedszkola w czasach niżu demograficznego
• Państwowy eDziennik MEN — pilotaż jesienią 2026, pełne wdrożenie w 2027

💼 Strefa edukatora przedsiębiorcy

• CEIDG tylko online od listopada 2026 — koniec papierowych wniosków dla JDG
• Roczne rozliczenie składki zdrowotnej za 2025 — termin 20 maja 2026

🧑‍🎓 Strefa rodzica i ucznia

• Matury i egzaminy ósmoklasisty 2026 - terminy, czas trwania, harmonogram
• Rekrutacja do liceum 2026 — punkty, progi i strategia wyboru szkoły
• Co po maturze 2026 — pięć ścieżek, harmonogram rekrutacji, częste błędy
• Sondaż CBOS: 85% Polaków za zakazem smartfonów w podstawówkach
• Rodzina 800 plus — koniec wniosków od 2027, pilny termin za 2026

🌍 Trendy na świecie

• Ukraina: UNICEF przeznacza 91 mln dolarów na edukację miliona dzieci
• Izrael: dłuższe wakacyjne programy edukacyjne po miesiącu zamknięcia szkół
• Francja: strajk nauczycieli przeciw cięciom 4 tys. etatów
• Wielka Brytania: 74% nauczycieli krytykuje nadmierny nacisk na egzaminy
• Angielskie uczelnie na krawędzi finansowej — raport HEPI
• UE: aplikacja do weryfikacji wieku i kolejne krajowe zakazy social mediów
• USA: 224 mln dolarów na sieć centrów kompetencji AI w każdym stanie
• UNESCO: edukacja AI i klimatu wciąż rozdzielone — luka kompetencji przyszłości
• Indie: nowy kierunek łączący AI, data science i zarządzanie biznesem
• USA: AI i samodzielność zmieniają sposób wyboru studiów online
• USA: nauczyciele nieprzygotowani do trudnych zachowań uczniów
• Tajwan w globalnym top 2 pod względem odsetka osób z wyższym wykształceniem

📊 Badania, analizy, raporty

Coraz więcej dzieci poza szkołą – globalny trend ostrzeżeniem także dla Europy

Najnowszy raport UNESCO pokazuje, że liczba dzieci pozostających poza systemem edukacji rośnie już siódmy rok z rzędu, a postęp w dostępie do nauki wyraźnie wyhamował po 2015 roku. Choć globalnie przybywa uczniów (aż 25 dzieci więcej trafia do szkół co minutę), konflikty, koszty edukacji i nierówności wciąż blokują dostęp milionom dzieci. Raport wskazuje, że same reformy edukacyjne nie wystarczą – kluczowe są także działania społeczne, jak wsparcie finansowe rodzin powiązane z frekwencją (zwiększające uczestnictwo nawet o kilkadziesiąt procent), programy żywieniowe (poprawiające koncentrację i wyniki uczniów) czy regulacje prawa pracy (ograniczające zatrudnianie dzieci), które realnie wydłużają czas nauki. Wniosek: polityka edukacyjna musi być powiązana z polityką społeczną i rynkiem pracy, aby skutecznie przeciwdziałać wykluczeniu edukacyjnemu.

Global education monitoring report 2026: access and equity, countdown to 2030, UNESCO

Uczniowie sami diagnozują swoje problemy

Nowy raport „Młodzi o zdrowiu” pokazuje, że dla uczniów zdrowie to przede wszystkim równowaga psychiczna – bez „spokoju w głowie” dbanie o ciało traci sens. Aż 61,5% nastolatków uważa, że spędza za dużo czasu przed ekranem, ale świadomość nie przekłada się na zmianę nawyków. Młodzi wskazują na przeciążenie szkołą, presję ocen i chaos informacyjny jako główne bariery zdrowego stylu życia, a technologie często stają się sposobem radzenia sobie ze stresem. Jednocześnie raport podkreśla potencjał: młodzież wie, co jej służy (sen, ruch, relacje), ale potrzebuje wsparcia dorosłych i realnego wpływu na rozwiązania, co może być kluczowe dla szkół i rodziców w Polsce.

Młodzi mówią o zdrowiu, Fundacja Szkoła z Klasą, 2026

---

👩‍🏫 Polska — system i praktyka

Edukacja zdrowotna obowiązkowa w szkołach od 2026 – nowe zasady i zakres

Od roku szkolnego 2026/2027 edukacja zdrowotna stanie się obowiązkowym przedmiotem w klasach IV–VIII oraz przez dwa lata w szkołach ponadpodstawowych. Program obejmie m.in. zdrowie psychiczne, profilaktykę uzależnień, higienę cyfrową i pierwszą pomoc, przy czym treści dotyczące zdrowia seksualnego pozostaną nieobowiązkowe. O organizacji zajęć w szkołach średnich zdecydują dyrektorzy, a zajęcia poprowadzą nauczyciele różnych specjalności, w tym biologii, WF czy psychologii. Reforma wpisuje się w rosnący nacisk na kompetencje zdrowotne uczniów.

Źródło: MEN

Nauczycieli przybywa, ale wakaty zostają

W marcu 2026 roku w polskich szkołach odnotowano 3609 wakatów, wobec 4363 rok wcześniej – to spadek, który sugeruje poprawę, ale nadal oznacza tysiące nieobsadzonych stanowisk. Największe braki dotyczą nauczycieli wspierających uczniów z dodatkowymi potrzebami oraz wychowania przedszkolnego, a niemal połowa wakatów w Mazowieckiem koncentruje się w samej Warszawie. Jednocześnie liczba nauczycieli rośnie, co pokazuje, że problem nie tkwi tylko w niedoborze kadr, lecz w ich rozmieszczeniu i warunkach pracy. Brak danych o osobach odchodzących z zawodu oraz wyhamowanie podwyżek mogą dodatkowo utrudniać stabilizację systemu edukacji w kolejnych latach.

Źródło: Strefa Edukacji

Nowe przepisy o małych szkołach wchodzą w życie – samorządy zyskują więcej możliwości

Prezydent podpisał nowelizację Prawa oświatowego, kończąc proces legislacyjny zmian wspierających małe szkoły w czasie niżu demograficznego. Przepisy pozwolą samorządom m.in. tworzyć szkoły filialne – czyli mniejsze placówki podporządkowane większym szkołom – oraz prowadzić szkoły tylko dla wybranych etapów (np. klasy I–III lub IV–VIII). Dzięki temu zamiast likwidacji możliwe będzie utrzymanie edukacji bliżej miejsca zamieszkania, zwłaszcza dla młodszych dzieci. Dodatkowo budynki szkolne będzie można wykorzystywać na cele społeczne, np. opiekę nad dziećmi (żłobki), seniorami czy edukację dorosłych.

Źródło: Strefa Edukacji

Zamknięcie przedszkola w Płocku – ludzki koszt demograficznej optymalizacji

Niż demograficzny zamienia się w Polsce w konkretne ludzkie straty – pokazuje to przypadek likwidowanego przedszkola w Płocku. Dzieci tracą znane opiekunki i środowisko, rodzice otrzymują trudniejszą logistykę dojazdów, a dwie młode nauczycielki – pracę, bo pierwszeństwo zatrudnienia dostała kadra z przenoszonej placówki. Przy okazji 75 rodzin straciło szansę na miejsce w przedszkolu pierwszego wyboru, bo zwolnione miejsca zajęły przenoszone grupy. Płock to prawdopodobnie tylko jeden z wielu samorządów, które wkrótce staną przed podobnymi wyborami – i podobnymi kosztami ludzkimi.

Źródło: PetroNews

Państwowy eDziennik coraz bliżej – MEN planuje bezpłatny system dla szkół

Ministerstwo Edukacji Narodowej pracuje nad ogólnopolskim, bezpłatnym eDziennikiem, który ma zastąpić część komercyjnych rozwiązań używanych dziś w szkołach. Pilotaż systemu zaplanowano na jesień 2026 roku, a jego pełne wdrożenie – jeśli testy się powiodą – na wrzesień 2027. Nowe narzędzie ma być zintegrowane m.in. z aplikacją mObywatel i Systemem Informacji Oświatowej, co ma usprawnić dostęp i przepływ danych. Powodem zmian są m.in. skargi na płatne funkcje i reklamy w obecnych dziennikach elektronicznych oraz potrzeba ujednolicenia systemu w polskiej edukacji.

Źródło: Wprost

---

💼 Strefa edukatora przedsiębiorcy

Koniec papierowych wniosków do CEIDG — od listopada 2026 korepetytorzy założą JDG wyłącznie online

Nowelizacja ogłoszona w Dzienniku Ustaw 13 kwietnia 2026 roku wprowadza pełną cyfryzację rejestracji działalności gospodarczej — wnioski do CEIDG będzie można składać przez aplikację mObywatel, a papierowe formularze zostaną stopniowo wycofane. Dla korepetytorów zakładających JDG kluczowa data to 1 listopada 2026 roku, od której rejestracja firmy będzie możliwa wyłącznie online; pozostałe sprawy w CEIDG przejdą w pełni elektroniczny tryb od 1 listopada 2028 roku. Większość przepisów zacznie obowiązywać 14 października 2026 roku Reforma rozszerza także zasadę „jednego okienka” — jednym wnioskiem korepetytor przekaże dane do urzędu skarbowego, ZUS i GUS, bez konieczności składania tych samych dokumentów w kilku instytucjach. To istotne uproszczenie zwłaszcza dla osób, które przechodzą z działalności nierejestrowanej na pełną JDG po przekroczeniu kwartalnego limitu przychodów.

Źródło: Poradnik Przedsiębiorcy

Roczne rozliczenie składki zdrowotnej za 2025 rok — korepetytor z JDG ma czas do 20 maja 2026

Korepetytorzy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą muszą do 20 maja 2026 roku złożyć w ZUS roczne rozliczenie składki zdrowotnej za 2025 rok — robi się to w deklaracji ZUS DRA za kwiecień 2026 roku (blok XII). Obowiązek dotyczy osób rozliczających się według skali podatkowej, podatku liniowego lub ryczałtu, także tych, którzy zawiesili albo zamknęli firmę w trakcie 2025 roku. Jeśli z rozliczenia wyjdzie nadpłata, ZUS sam wygeneruje wniosek o zwrot (RZS-R) na platformie eZUS — wystarczy go podpisać i odesłać do 1 czerwca 2026 roku, a pieniądze trafią na konto najpóźniej 1 sierpnia. Gdy okaże się, że trzeba dopłacić — różnicę reguluje się razem ze składką kwietniową, również do 20 maja.

Źródło: INFOR

---

🧑‍🎓 Strefa rodzica i ucznia

Startuje miesiąc egzaminacyjny. Maturzyści, ósmoklasiści i ich rodzice w pełnej gotowości

Maj to czas, którym żyją wszystkie domy z nastolatkami. Pierwsza ruszy matura 2026 — 4 maja od języka polskiego o godz. 9:00, dzień później matematyka, a 6 maja języki obce (z dominującym angielskim). Część pisemna potrwa do 21 maja, część ustna do 30 maja, a około 344 880 maturzystów pozna wyniki 8 lipca. Egzamin ósmoklasisty zaplanowano w dniach 11–13 maja: poniedziałek to język polski, wtorek matematyka, środa język obcy nowożytny. Do testów przystąpi 393 338 uczniów z prawie 13 tys. szkół, z czego 98,4% wybrało język angielski. Wyniki egzaminu ósmoklasisty zostaną ogłoszone 3 lipca 2026 r. w systemie ZIU i będą decydować o rekrutacji do szkół średnich.

Więcej o e8: Egzamin ósmoklasisty 2026 – terminy, harmonogram, ile trwa

Więcej o maturach: Kiedy są matury 2026? Sprawdź terminy i harmonogram egzaminów

Jak wybrać liceum po 8 klasie w 2026 roku? Punkty, progi i spokojna strategia

Rekrutacja do liceum po 8 klasie w 2026 roku opiera się na maksymalnie 200 punktach: połowę dają wyniki egzaminu ósmoklasisty, a połowę oceny, świadectwo z wyróżnieniem, wolontariat i osiągnięcia. Kluczowe znaczenie mają nie tylko wyniki egzaminu, ale też świadome zaplanowanie dodatkowych punktów oraz sprawdzenie, które przedmioty punktuje konkretna klasa. Przy wyborze szkoły warto analizować progi z poprzednich lat, wyniki próbnego egzaminu, rankingi i dni otwarte, zamiast kierować się wyłącznie prestiżem placówki. Podkreślamy też, że wybór liceum, technikum lub szkoły branżowej nie przesądza całego życia zawodowego, dlatego najważniejsze jest dopasowanie szkoły do potrzeb, możliwości i stylu uczenia się ucznia.

Przeczytaj cały poradnik: Jak wybrać liceum po 8 klasie?

Co po maturze 2026? Pięć ścieżek, harmonogram rekrutacji i błędy, których lepiej nie popełniać

Studia to nie jedyna droga po maturze — równie sensowne mogą być szkoła policealna, bootcamp, praca od zaraz albo planowany gap year. W przewodniku znajdziesz harmonogram rekrutacji na studia 2026 z kluczowymi datami (wyniki matury 8 lipca, dostarczenie dokumentów do 22–28 lipca), zasady przeliczania punktów rekrutacyjnych oraz listę kierunków otwierających się po konkretnych przedmiotach rozszerzonych. Pokazujemy też pięć błędów, które najczęściej popełniają maturzyści przy wyborze studiów, oraz narzędzia, które realnie zmieniają jakość decyzji — m.in. system ELA z danymi o zarobkach absolwentów według ZUS. Dla rodziców czytających ten tekst przygotowaliśmy osobną sekcję na końcu.

Przeczytaj cały przewodnik: Co po maturze? Studia, ścieżki i decyzje

85% Polaków popiera zakaz smartfonów w szkołach, 78% chce ograniczeń w mediach społecznościowych

Z kwietniowego badania CBOS dla PAP wynika, że 85% Polaków popiera zakaz używania smartfonów w szkołach podstawowych, a 78% opowiada się za zakazem korzystania z mediów społecznościowych przez dzieci poniżej 15. roku życia. Najsilniejsze poparcie dla zakazu telefonów deklarują osoby w wieku 35–44 lata (93%) oraz kobiety (88%), a w przypadku ograniczeń w social mediach – osoby z wyższym wykształceniem (87%). Wyniki sondażu zbiegają się z zakończeniem 23 kwietnia konsultacji publicznych projektu nowelizacji Prawa oświatowego przygotowanego przez MEN, który ma wprowadzić zakaz korzystania z telefonów i innych urządzeń elektronicznych w szkołach podstawowych zarówno na lekcjach, jak i przerwach. Projekt przewiduje dwa wyjątki: zgodę nauczyciela na użycie telefonu w celach dydaktycznych oraz szczególne potrzeby zdrowotne ucznia.

Żródło: Money.pl

800 plus bez wniosków od 2027. Teraz jeszcze obowiązek – termin minął, złóż jak najszybciej

Program Rodzina 800 plus przechodzi największą zmianę od lat – od czerwca 2027 świadczenie ma być przyznawane automatycznie, bez corocznego składania wniosków. Na razie jednak obowiązują stare zasady, a termin na złożenie wniosku na 2026 rok minął 30 kwietnia. Osoby, które jeszcze tego nie zrobiły, powinny działać natychmiast, bo spóźnienie oznacza utratę części świadczenia (nawet 800 zł za miesiąc). Świadczenie wynosi 800 zł miesięcznie na każde dziecko do 18. roku życia i jest wypłacane przez ZUS wyłącznie na podstawie wniosków elektronicznych. Zmiany mają uprościć system i odciążyć miliony rodzin korzystających z programu.

Przeczytaj cały wpis: Rodzina 800 plus 2026/2027 – koniec wniosków. Co się zmienia?

---

🌍 Trendy na świecie

Ukraina: 91 mln dolarów na edukację. UNICEF wesprze milion uczniów w 2026

UNICEF przeznaczy 91 mln dolarów na wsparcie edukacji w Ukrainie w 2026 roku – wynika z planu uzgodnionego z ukraińskim Ministerstwem Edukacji. Środki mają objąć ok. 1 mln dzieci, zapewniając dostęp do nauki oraz wsparcia psychologicznego w warunkach wojennych. Program koncentruje się m.in. na odbudowie szkół, rozwoju edukacji przedszkolnej, wyrównywaniu strat edukacyjnych i przygotowaniu młodzieży do rynku pracy. Wsparcie obejmie także tworzenie bezpiecznego środowiska nauki oraz rozwój infrastruktury, w tym energii i ogrzewania.

Źródło: Mezha

Wojna zamknęła szkoły – Izrael szuka ratunku w wydłużonych programach letnich

Po ponad miesiącu zamknięcia szkół z powodu wojny z Iranem Izrael planuje wydłużyć wakacyjne programy edukacyjne o trzy tygodnie, by nadrobić zaległości uczniów. Nowe inicjatywy mają objąć także starsze klasy i koncentrować się na wyrównywaniu strat edukacyjnych oraz wsparciu emocjonalnym dzieci. Program o wartości ok. 750 mln szekli wciąż czeka na finansowanie, co pokazuje napięcia między potrzebami edukacji a możliwościami budżetowymi państwa. To kolejny przykład, jak konflikty zbrojne destabilizują systemy edukacji, zmuszając rządy do doraźnych rozwiązań i redefinicji kalendarza szkolnego.

Źródło: The Jerusalem Post

Strajk nauczycieli we Francji. Spadek liczby uczniów zamiast poprawy jakości oznacza cięcia

We Francji od 10% do nawet 30% nauczycieli wzięło udział w strajku przeciwko planowanej redukcji ok. 4 tys. etatów i zamykaniu klas w 2026 roku. Rząd uzasadnia decyzje gwałtownym niżem demograficznym – tylko w 2025 roku w szkołach podstawowych ubyło 106,9 tys. uczniów (-1,7%), a prognozy mówią o spadku nawet o 30–35% do 2034 roku. Władze chcą dostosować system do mniejszej liczby dzieci, jednak związki zawodowe podkreślają, że to moment na poprawę jakości nauczania i zmniejszenie liczebności klas. Już teraz nauczyciele wskazują, że cięcia pogłębiają problemy – przepełnione klasy i trudniejsze warunki pracy mogą uderzyć w efekty edukacyjne.

Źródło: Euronews

Szkoły skupione na egzaminach nie przygotowują do pracy – alarm z Wielkiej Brytanii

Badanie YouGov przeprowadzone w Wielkiej Brytanii na próbie 1004 nauczycieli pokazuje, że aż 74% z nich uważa, iż szkoły zbyt mocno koncentrują się na egzaminach, a 73% wskazuje na niedostateczny rozwój kompetencji miękkich i przygotowania do pracy. Jednocześnie 66% nauczycieli ocenia, że gotowość młodych ludzi do wejścia na rynek pracy spadła, a 6 na 10 zauważa pogorszenie umiejętności społecznych w ostatnich latach. Problem ma realną skalę – blisko milion młodych osób (16–24 lata) w UK pozostaje poza edukacją, pracą i szkoleniem (NEET). W tej grupie są m.in.:

• osoby, które nie szukają pracy (np. zniechęcone),
• osoby z problemami zdrowotnymi,
• młodzi opiekujący się bliskimi,
• ale też część osób faktycznie bez pracy i utrzymujących się z rodziny lub świadczeń.

Wnioski są uniwersalne: system edukacji powinien równoważyć wyniki egzaminacyjne z rozwojem umiejętności takich jak współpraca, komunikacja i adaptacyjność.

Źródło: The Guardian

Angielskie uczelnie na krawędzi – raport ostrzega przed ryzykiem systemowego kryzysu

Think tank Higher Education Policy Institute alarmuje, że część angielskich uczelni podejmuje nadmierne ryzyko finansowe zagrażające całemu sektorowi. Główne zagrożenia to nadmierne zadłużenie – Uniwersytet Northampton ma długi równe 137% rocznych przychodów – oraz gwałtowny wzrost liczby studentów bez odpowiedniego zaplecza dydaktycznego i mieszkaniowego. Dodatkowym problemem jest uzależnienie od zagranicznych studentów, których liczba spada wskutek zaostrzenia przepisów wizowych. Według regulatora Office for Students blisko połowa angielskich uczelni już notuje deficyty. Raport rekomenduje m.in. ograniczenie rocznego wzrostu liczby studentów do 5% oraz ujednolicenie klasyfikacji dyplomów, by powstrzymać praktykę zawyżania ocen jako narzędzia marketingowego.

Źródło: The Guardian

UE szykuje wspólną aplikację do weryfikacji wieku w sieci. Kolejne kraje wprowadzają zakaz mediów społecznościowych dla dzieci

Komisja Europejska ogłosiła, że nowa aplikacja do weryfikacji wieku użytkowników platform internetowych jest gotowa technicznie i wkrótce trafi do obywateli — ma pozwalać potwierdzać wiek bez udostępniania danych osobowych. Jednocześnie kolejne państwa członkowskie wprowadzają własne zakazy korzystania z mediów społecznościowych przez dzieci: Francja zakazała ich osobom poniżej 15. roku życia, Grecja od stycznia 2027 roku wprowadzi limit 15 lat, a Hiszpania, Austria, Dania, Słowenia i Irlandia przygotowują podobne regulacje. Według badań JRC i WHO niekontrolowane korzystanie z social mediów wyraźnie pogarsza zdrowie psychiczne nastolatków — 60 proc. dziewcząt wykazuje objawy depresji, a 65 proc. doświadcza lęku, znacznie częściej niż chłopcy. Parlament Europejski naciska na ujednolicony unijny limit wieku 16 lat i przeniesienie pełnej odpowiedzialności za naruszenia na właścicieli platform, ostrzegając, że bez wspólnych regulacji rynek wewnętrzny stanie się rozdrobniony.

Źródło: EuroNews

USA inwestują 224 mln dolarów w kompetencje AI – powstanie sieć centrów w każdym stanie

Amerykańska Fundacja Nauki (NSF) i Departament Pracy ogłosiły wspólny program TechAccess: AI-Ready America, przeznaczając do 224 milionów dolarów na budowę sieci koordynacyjnych centrów AI we wszystkich 50 stanach, Dystrykcie Kolumbii i terytoriach USA. Program wykracza poza tradycyjną edukację – obejmuje pracowników, firmy, organizacje publiczne i instytucje rządowe, łącząc szkolenia z zakresu AI, programy przekwalifikowania zawodowego oraz praktyczne wdrożenia technologii. Każdy hub ma pełnić rolę regionalnego centrum koordynacji między uczelniami, pracodawcami i systemem wsparcia rynku pracy. Pierwsze wnioski o finansowanie przyjmowane będą od czerwca 2026 roku. o sygnał globalnego trendu: rozwój AI wymaga systemowego podejścia łączącego edukację z gospodarką i przygotowaniem pracowników na zmiany rynku pracy.

Źródło: EdTech Innovation Hub

AI i klimat wciąż osobno w szkołach – raport UNESCO ostrzega przed luką w edukacji przyszłości

Systemy edukacji na świecie nadal uczą o sztucznej inteligencji i zmianach klimatu oddzielnie, mimo że w rzeczywistości coraz silniej się one przenikają. Według UNESCO tylko 53% programów nauczania uwzględnia temat klimatu, a edukacja AI skupia się głównie na technologii, pomijając jej zastosowania w rozwiązywaniu problemów środowiskowych. Tymczasem to właśnie na styku tych obszarów powstają kluczowe kompetencje przyszłości – od zarządzania energią i miastami po analizę danych klimatycznych i reagowanie na kryzysy. Brak takiego podejścia już dziś ma konsekwencje: w 2024 roku zmiany klimatu zakłóciły edukację 242 mln uczniów w 85 krajach, a nierówności (np. tylko 35% kobiet w STEM) mogą dodatkowo ograniczyć zdolność społeczeństw do reagowania na te wyzwania.

Źródło: Modern Diplomacy

Indie łączą technologię i biznes w edukacji – krok w stronę integracji AI i realnych wyzwań

Indyjskie uczelnie IIM Mumbai i IIT Bombay uruchamiają nowy 4-letni kierunek łączący AI, data science i robotykę z zarządzaniem biznesem, odpowiadając na potrzeby gospodarki opartej na technologii. Program – z gwarancją zatrudnienia dla absolwentów – pokazuje rosnący trend integrowania kompetencji cyfrowych z praktycznym zastosowaniem w realnych sektorach gospodarki. To podejście wpisuje się w szerszą zmianę w edukacji: zamiast uczyć technologii w oderwaniu od kontekstu, coraz częściej łączy się ją z konkretnymi wyzwaniami społecznymi i ekonomicznymi. Dla edukatorów to sygnał, że przyszłość kształcenia – także w Europie – leży w łączeniu wiedzy technologicznej z innymi obszarami, a nie w ich rozdzielaniu.

Źródło: IndianExpress

USA: AI zmienia sposób uczenia się – studenci stawiają na samodzielność i online

Raport Risepoint „Voice of the Online Learner 2026", oparty na badaniu ponad 4000 dorosłych Amerykanów studiujących zdalnie na poziomie wyższym (studia licencjackie, magisterskie oraz krótkie kursy certyfikacyjne), pokazuje wyraźny przełom w sposobie poszukiwania programów edukacyjnych. W ciągu zaledwie roku odsetek uczących się, którzy używają AI do wyszukiwania ofert uczelni, wzrósł niemal trzykrotnie – z 6% do 17%, a trzy czwarte respondentów woli samodzielnie zbierać informacje bez kontaktu z przedstawicielami uczelni. Aż 71% badanych uważa znajomość sztucznej inteligencji za warunek konieczny sukcesu zawodowego, co oznacza wzrost o 12 punktów procentowych w ciągu dwóch lat. Elastyczność pozostaje absolutnym priorytetem – 8 na 10 studentów zrezygnuje z programu, jeśli nie jest dostępny online. Dla polskich edukatorów i twórców platform e-learningowych to wyraźny sygnał: choć badanie dotyczy rynku amerykańskiego, podobne oczekiwania dotyczące personalizacji AI i elastyczności nauki coraz silniej kształtują też postawy polskich uczących się.

Voice of the Online Learner 2026, Risepoint

Nauczyciele nieprzygotowani na zachowanie uczniów – alarmujące wnioski z badań w USA

Badania amerykańskiej organizacji National Council on Teacher Quality (NCTQ) oraz ankieta Education Week (ponad 5800 nauczycieli) pokazują, że młodzi nauczyciele często nie są przygotowani do radzenia sobie z trudnymi zachowaniami uczniów. Ponad 1 na 3 nauczycieli wskazuje, że problemy z zachowaniem uczniów pogorszyły się w ostatnim roku, a programy przygotowania zawodowego rzadko uczą, jak reagować na poważne sytuacje – robi to tylko ok. połowa z nich. Eksperci podkreślają, że kluczowe jest nie tylko ustalanie zasad, ale rozumienie przyczyn zachowań (np. stresu, frustracji czy problemów domowych) i traktowanie ich jako „braku umiejętności” ucznia, a nie złej woli. Większy nacisk na praktyczne treningi zarządzania klasą i kompetencje społeczno-emocjonalne nauczycieli może poprawić atmosferę w klasie i ograniczyć wypalenie zawodowe.

Źródło: EducationWeek

Tajwan drugi na świecie pod względem wykształcenia – wyprzedza USA, Japonię i Koreę Południową

Według najnowszych danych OECD za 2024 rok aż 60% Tajwańczyków w wieku 25–64 lat legitymuje się wykształceniem wyższym, co plasuje wyspę tuż za Kanadą (65%) i znacznie powyżej globalnej średniej wynoszącej 43%. Tajwan wyprzedza w tym zestawieniu takie gospodarki jak Japonia (57%), Korea Południowa (56%), Wielka Brytania (54%) czy Stany Zjednoczone (51%), a Niemcy ze swoimi 34% pozostają daleko w tyle. Szczególnie uderzający jest dynamiczny wzrost wykształcenia kobiet – liczba Tajwanek z tytułem magistra wzrosła w ostatniej dekadzie o 48%, wyraźnie szybciej niż wśród mężczyzn (35%). 

Źródło: Taipei Times

---

  << KWIECIEŃ 2026| CZERWIEC 2026 >>