Nauczenie kogoś bezbłędnego pisania to gigantyczne wyzwanie. Polska ortografia nie należy do najłatwiejszych, bo posiada liczne wyjątki. Korepetytor musi zastosować odpowiednie zabiegi metodyczne, żeby edukowanie jednostek przyniosło zamierzony efekt. Najlepsze rezultaty osiąga się dzięki wykorzystaniu metod zabawowych, czyli gier i zabaw dydaktycznych. Pełnią one funkcję dydaktyczną, realizowaną w atmosferze odprężenia. Poniżej znajdziecie kilka pomysłów jak przeprowadzić lekcję z uczniem, by wyrobić w nim tzw. czujność ortograficzną, czyli umiejętność dostrzeżenia i wykorzystania danej zasady ortograficznej. Przed zastosowaniem gier i zabaw należy zapoznać jednostki z zagadnieniami teoretycznymi (zasadami pisowni).
Wyszukiwanie nowych wyrazów
Zabawa ta polega na odnajdywaniu w kluczowym słowie innych ze wskazaną literą, np. Nowe słowa z „ż” w wyrazie PASAŻEROWIE (pasażer, żer, pasaż, żar...), słowa z „u” w wyrazie ULUBIONYCH (ul, lubi, lub, ulic...).
Grupowanie
Korepetytor zapisuje na kartce zbiór wyrazów z „ó”, np. wiewiórka, chłód, kłótnia, twórca, skóra, wróbel, półka, gwóźdź, włócznia oraz z „rz” np. murarz, mierzeja, porządek, rycerz, porzeczka, rzetelny, kurz, rowerzysta. Zadaniem ucznia jest posegregować podane słowa na „ó”, „rz” wymienne i niewymienne.
Tworzenie rzeczowników
Prowadzący zajęcia przygotowuje kartę z zapisanymi wyrazami, od których uczeń ma utworzyć kolejne rzeczowniki zakończone na „-ówka” - krzyż, groch, motor, pomidor, ciężar, dom, placówka. Zabawa ta może zakończyć się dyskusją o wyjątkach, np. skuwka, zasuwka.
Praca ze słownikiem
To wyszukiwanie wyrazów według podanego klucza, a następnie określenie zasady ortograficznej, jaką zawierają odnalezione słowa. Korepetytor prosi ucznia, aby odkrył w słowniku wyrazy określające nazwy czynności (np. drzemać - po „d” zapisujemy „rz”, rzeźbić - „rz” niewymienne), rzeczowniki z „ch”, „h” (np. ucho - uszy - wymiana „ch” w „sz”, brzuch - na końcu wyrazów zawsze zapisuje się „ch”).
Tworzenie liczby mnogiej
Korepetytor zapisuje na kartce słowa z „h”, „ch”, „rz”, „ż”, „u”, „ó”, od których uczeń musi utworzyć liczę mnogą, np. doktor - trzej..., monter - dwaj..., chirurg - czterej....
Pszczoła, pszenica...
Nauczyciel przypomina, że są wyrazy (wyjątki), w których po spółgłoskach, np. „p”, „k”, zapisuje się „sz”, a nie „rz”, np. pszenica, kształt. Prosi, aby uczeń dopisał do wyrazu PSZCZOŁA wyrazy pokrewne, a ze słowem PSZENICA i KSZTAŁ ułożył trzy zdania.
Wymiana „ch” w „sz”
Uczeń ma za zadanie wymyślić pary wyrazów, w których będzie można zastosować wymianę „ch” : „sz”, np. dach - daszek, śpioch - śpioszek.
Lizaki ortograficzne
Korepetytor przygotowuje lizaki z literami „rz”, „ż”, „ch”, „h”, „ó”, „u”. Na zajęciach wypowiada wyrazy z określoną trudnością ortograficzną, a uczeń podnosi wybrany lizak z literą, jaka znajduje się w danym słowie i wyjaśnia zastosowaną w nim regułę, np. drzewo - drewno - „rz” - wymiana „rz” w „r”, wahać - waga - „h” - wymiana „h” w „g”.
Nie...
Uczeń otrzymuje tekst i musi uzupełnić w nim brakujący element „nie”, zapisany łącznie albo osobno, np. (Nie)...jeden strażak zgasił wiele pożarów w swoim życiu. Zawsze wykazywał się (nie)...zwykłą odwagą i (nie)...bywałym sprytem. (Nie)...każdy marzył o takim zawodzie, ale na pewno (nie)...żałuje swojego wyboru.
Małą czy dużą literą?
Korepetytor prosi ucznia o wstawienie małej albo dużej litery we wskazanych miejscach teksu. Uczeń sam bądź z pomocą nauczyciela omawia zasady pisowni danych nazw, np. K/krakowskie P/przedmieście, N/nagroda N/nobla, G/gops, Ś/święty M/mikołaj, P/profesor.
W podanych grach i zabawach, które są tylko przykładem możecie zmieniać wyrazy, pytania i dopisywać swoje pomysły. Wykorzystajcie nasze podpowiedzi jeśli chcecie połączyć przyjemne z pożytecznym, czyli zabawę z edukacją.
