Wyobraź sobie, że ktoś proponuje ci podróż do Afryki, wgłąb Rosji, a może nawet w kosmos lub do przeszłości – a ty odpowiadasz:
- Nie dziękuję, poczytam na ten temat w opracowaniu!
Teoria literatury (i niektórzy maturzyści) zna takie terminy naukowe jak obrazowość i konkretyzacja. Obrazowość dotyczy dzieła literackiego, zaś konkretyzacja dokonuje się podczas lektury – zależy więc od czytelnika.
Ich działanie polega na tym, że w czasie czytania jakiegoś tekstu literackiego twój umysł automatycznie wytwarza obrazy odpowiadające temu, co czytasz. Tak dzieje się zawsze i u każdego. Czytasz prosty wierszyk Tuwima: Stoi na stacji lokomotywa, tłusta, ogromna i pot z niej spływa… I od razu to widzisz, że ciężka, masywna, że jest stacja kolejowa, może jacyś ludzie, tłok, przepełnione wagony i tak dalej. Zasada jest taka, że im lepszy pisarz, tym więcej różnorodnych obrazów w twojej głowie powstaje i do bogatszego świata możesz wejść.
Nasze marzenie o byciu gdzieś indziej próbują realizować reżyserzy filmowi (m.in. 3D), autorzy gier komputerowych lub inni inżynierowie pracujący nad stworzeniem wirtualnego świata – żebyś mógł nie tylko zobaczyć, ale też dotknąć i poczuć. Różnica pomiędzy technologią a książką jest jednak taka, że korzystając z elektroniki jesteś w ich świecie, biernie odbierasz to, co oni stworzyli w ramach możliwości technicznych. Nawet w zaawansowanych grach strategicznych i tak wybierasz z elementów, które oferuje program.
Natomiast, będąc w świecie książki, stajesz się w pewien sposób jej twórcą, ponieważ nadajesz w swej wyobraźni kształt, barwę i życie słowom zapisanym przez autora. Dzięki tobie świat literacki zaczyna istnieć i staje się częścią twojej rzeczywistości. Czytając książkę, wchodzisz do jej świata, poznajesz nowych ludzi i ich relacje, bierzesz udział w życiu innych, ale też – używając swej wyobraźni – budujesz rzeczywistość i po trochu sprawujesz nad nią kontrolę – bo do ciebie należy przecież ocena sytuacji i dzięki emocjom przeżywasz to, co się tam dzieje. Twoja wyobraźnia nie podlega ograniczeniom technicznym.
Czy zdajesz sobie sprawę, że najbardziej fantastyczne i nieprawdopodobne sceny powstawały w czasach, kiedy ludzie nie mieli telewizji, Internetu ani dostępu do gier komputerowych? Efekty specjalne od zawsze są domeną poetów.
Literatura i poezja to taki właśnie efekt specjalny, w którym osobiście bierzesz udział. Możesz pobiec z Achillesem pod Troję, czy przysłuchać się żalom Zeusa. Możesz wejść w rzeczywistość średniowiecznej bitwy i z Rolandem bronić honoru rycerza, możesz chodzić z Raskolnikowem po dziewiętnastowiecznym Petersburgu, zapolować na niedźwiedzia na Litwie, potańczyć na weselu w podkrakowskiej wsi, przejechać się tramwajem z Tuwimem, możesz bronić ojczyzny i służyć w dywizjonie – możesz też poznać okrucieństwa wojny, absurdalność komunizmu, a wszystko po to byś wiedział, gdzie żyjesz i czym jest świat wokół ciebie.
Jeśli ktoś wybrał książki na listę lektur, nie zrobił tego po to, by dokuczać maturzystom. Masz przeżyć to wszysko, co jest w literaturze, bo tam opisany jest świat w którym żyjesz. Czytając wybrane ksiązki z przeszłości, doświadczasz najważniejszych emocji i zdarzeń, które były udziałem całych pokoleń ludzi żyjących przed tobą. Biorąc udział w ich świecie stajesz się mądrzejszy o cudze doświadczenia. Przeżyte emocje tworzą twoją osobowość i w ten sposób książki czynią z ciebie lepszego człowieka. Uczysz się oceniać, dokonywać wyborów, odczuwasz żal i radość… Uwierz nam, specjalistom, że książki są dla ciebie lepsze niż bryki napisane przez nie wiadomo kogo. Ze zdań w stylu: Przyczyną pojedynku było zabicie przez Hektora kuzyna Achilla, który myślał że to heros we własnej osobie nic dobrego dla ciebie nie wyniknie. Nie przeżyjesz tego, nie doświadczysz, nie będziesz mógł o książce sensownie odpowiedzieć. Streszczenie nie przygotuje cię do dorosłego zycia. Gdyby autorzy bryków umieli pisać, zostaliby pisarzami.
Zrób wybryk i skasuj bryk!
Nie daj się uwieść modzie na nieczytanie – bo odbierzesz sobie okazję do przeżycia wielu przygód i wyrośniesz na człowieka, który nie rozumie, że świat jest bogatszy niż nam się wydaje.
Autor: Anna Jabłońska - nauczycielka języka polskiego z uprawnieniami egzaminatora maturalnego. Kompleksowo przygotowuje maturzystów do egzaminu dojrzałości. W swojej pracy szczególny nacisk kładzie na naukę poprawnego pisania wypracowań. Doskonali z uczniem umiejętności czytania ze zrozumieniem oraz poprawnego konstruowania wypowiedzi ustnych.
Link do ogłoszenia korepetytora w serwisie e-korepetycje.net>>
