Analiza i interpretacja wiersza - praktyczne porady.
Napisanie dobrej interpretacji wiersza to dla wielu uczniów problem nie do przejścia. Jak od strony "technicznej" powinna wyglądać taka analiza wiersza?
Oto podstawowe, najważniejsze wytyczne, które pomogą Ci ją napisać:
Określ, kto jest podmiotem lirycznym wiersza (prościej: kto "mówi w wierszu")
Wielu uczniów myli autora wiersza z podmiotem lirycznym i już na wstępie psuje tworzoną przez siebie interpretację utworu. Autor to ten, kto napisał wiersz (np. Szymborska czy Krasicki), ale to nie jest podmiot liryczny!
Podmiot liryczny to inaczej osoba mówiąca w wierszu (np. żołnierz cierpiący po stracie matki, kobieta pilnująca owiec, człowiek starszy, student itp.).
Na początku tworzenia interpretacji określ:
- Kto jest podmiotem lirycznym (patrz wyżej)
- Czy jest wyraźny, czy nie
- Czy mówi w swoim imieniu, czy reprezentuje grupę ludzi
- Czy mówi do kogoś, czy do samego siebie?
- W jakiej sytuacji znajduje się podmiot liryczny
Określ temat wiersza
Dokładnie określ co jest tematem wiersza (o czym jest wiersz, o czym mówi podmiot liryczny):
- O czym jest wiersz i gdzie się dzieje (miejsce)
- Czy miejsce, w którym znajduje się podmiot liryczny ma większe znaczenie
- Czy znaczenia ma czas, epoka, wiek, w którym dzieje się wiersz
- Tytuł: jak ma się do wiersza, na co zwraca uwagę, czy jest dedykacja i co może oznaczać
- Po co wiersz powstał, jaka jest jego rola (wyrzucenie żalu, pokazanie radości, zwrot do ukochanej, zwrot do tłumu, rozpamiętywanie przeszłości itd.)
Określ, w jaki sposób mówi podmiot liryczny (trochę spraw "technicznych", które musisz przeanalizować i wypisać, wg poniższych punktów).
- Czy wiersz jest monologiem wewnętrznym i do jakiego gatunku należy (hymn, tren, sonet, erotyk)
- Styl wiersza
- Czy ma tytuł, dedykację, motto itp.
- Jaki układ graficzny ma wiersz (ilość strof lub ciągłość i brak podziału na strofy, liczba wersów w każdej strofie, układ rymów lub wiersz biały – bez rymów, z ilu sylab składa się każdy wers, czy wiersz jest sylabiczny, czy nie, czy ma średniówkę)
- Nastrój wiersza
- Środki stylistyczne (trzeba je wypisać i podać przykłady), to część, która wymaga znajomości środków stylistycznych (!)
- Czy obrazowanie przedstawione w wierszu jest realistyczne, czy fantastyczne
- Czy jest to liryka bezpośrednia, czy może pośrednia
Uwaga: Dobrze napisana analiza wiersza musi zawierać odpowiedzi i rozwinięcia wszystkich w/w punktów.
Potrzebujesz pomocy z innymi formami wypowiedzi pisemnych?
Zajrzyj do przygotowanego przez nas e-booka.
