Kopiowanie cudzych prac jest prawdziwą plagą w polskich szkołach. Szczególnie od momentu, gdy internet stał się powszechnym źródłem poszukiwania informacji, wielu uczniów „idzie na łatwiznę”, posługując się cudzymi pracami znalezionymi w sieci, zamiast samodzielnie wykonać powierzone im zadania. W jaki sposób poradzić sobie z tym problemem? Oto kilka sprawdzonych sposobów, które pozwolą Ci szybko dowiedzieć się, czy Twoi uczniowie wykonali pracę domową własnymi siłami, czy poszli na skróty.
Intuicja przede wszystkim
Nauczyciel, który dobrze zna swoich uczniów, bez trudu jest w stanie intuicyjnie wykryć, że praca pisemna ucznia odbiega od jego standardowego poziomu. Różnice mogą być związane choćby ze stylem formułowania myśli, czy zakresem używanego słownictwa. Jeżeli masz choć najmniejsze wątpliwości – powinieneś dokonać weryfikacji samodzielności wykonania zadania. Posłuż się w tym celu narzędziami informatycznymi.
Google zawsze pomocne
Najprostszym i najszybszym sposobem wykrycia plagiatu – tego polegającego na bezpośrednim przeklejeniu treści z internetu – jest posłużenie się wyszukiwarką Google. Wystarczy wpisać w pole wyszukiwania najbardziej podejrzane zdanie, zamykając je w cudzysłowie. Jeśli pojawi się ono w wynikach wyszukiwania – mamy pewność, że zostało skopiowane.
Warto jednak podkreślić, iż uczniowie, wiedząc że plagiat tego typu jest łatwy do wykrycia, coraz częściej dokonują lekkiej parafrazy tekstu – tak, by zmniejszyć szansę na bycie złapanym na gorącym uczynku. Dlatego też, jeśli zdanie zamknięte w cudzysłowie nie przyniesie żadnych wyników, usuń cudzysłów i wyszukaj ponownie. Wyszukiwarka pokaże Ci wszystkie podobne treści.
Specjalne programy do wykrywania plagiatu
Poza Google, posłużyć się można specjalnym oprogramowaniem służącym do wykrywania nielegalnego kopiowania treści. W sieci znaleźć można na przykład aplikacje, które choć dedykowane głównie twórcom stron internetowych, mogą się okazać przydatne także dla nauczycieli. Przykładem jest narzędzie Copyscape, które w darmowej wersji pozwala sprawdzić plagiaty prac już opublikowanych w internecie, a w płatnej - pozwala na wklejenie dowolnego fragmentu tekstu (np. z wypracowania ucznia) w celu wyszukania stron, na których został on opublikowany.
Istnieją również programy stworzone specjalnie do wykrywania plagiatów w pracach uczniów i studentów. Każda praca, która zostanie przeanalizowana przez taki program otrzymuje notę, która jednoznacznie odpowiada na pytanie o to, czy jest samodzielna, czy niesamodzielna.
Wykryłeś plagiat – i co dalej?
Najważniejszym pytaniem, które musi sobie zadać każdy nauczyciel, zderzający się z problemem plagiatu, jest to o dalsze postępowanie. W przypadku wykrycia, że praca została skopiowana, uczeń powinien otrzymać negatywną ocenę i zostać zobowiązany do ponownego jej napisania – tym razem samodzielnie. To jednak nie wszystko.
Ważne jest stałe przypominanie uczniom, że kopiowanie cudzych prac z internetu jest niemoralne. Czym innym bowiem jest posługiwanie się zasobami sieciowymi przy zdobywaniu materiałów do napisania wypracowania, a czym innym kradzież - podpisywanie swoim imieniem i nazwiskiem czyichś słów, myśli, czy toku argumentacji.
Po drugie: rozmawiając z uczniami, warto przypomnieć, że kopiowanie wypracowań szkodzi im samym – pozbawiając ich umiejętności samodzielnego myślenia i rozwiązywania problemów. Te zaś przydadzą się zarówno podczas czekających ich egzaminów, jak i w dorosłym życiu.
