Matura z biznesu i zarządzania: zasady, zakres, studia

Biznes i zarządzanie można zdawać na maturze od 2027 roku. Pierwszy rocznik zdających nie ma jeszcze arkuszy z lat ubiegłych ani doświadczeń starszych kolegów, więc przygotowania muszą się opierać na informatorach CKE.

We wpisie zebraliśmy to, co da się już sprawdzić w dokumentach CKE i uczelni: kto może zdawać, jak wygląda arkusz, czego trzeba się nauczyć i gdzie ten wynik przyda się w rekrutacji.

Jak wygląda matura z biznesu i zarządzania?

Biznes i zarządzanie to przedmiot dodatkowy, zdawany wyłącznie pisemnie na poziomie rozszerzonym. 

• Trwa 180 minut.
• Można zdobyć 50 punktów.
• Można korzystać z kalkulatora prostego.
• Pierwszy oficjalny arkusz CKE będzie udostępniony 11 stycznia 2027 roku.

Przedmiot pojawił się w szkołach ponadpodstawowych od roku szkolnego 2023/2024 i zastąpił podstawy przedsiębiorczości. 

Kto może zdawać maturę z biznesu i zarządzania w 2027 roku?

W 2027 r. do egzaminu z biznesu i zarządzania mogą przystąpić:

• absolwenci 4-letnich liceów ogólnokształcących (także z lat 2023–2026, którzy wracają do matury),
• absolwenci szkół artystycznych z programem 4-letniego liceum,
• osoby, które ukończyły liceum przez egzaminy eksternistyczne,
• absolwenci oddziałów międzynarodowych z dyplomem IB.

Absolwenci techników i branżowych szkół II stopnia będą mogli wybrać ten przedmiot od 2028 r. Osoby zdające w Formule 2015 (m.in. absolwenci 3-letnich liceów) nie mogą go wybrać.

Kiedy jest matura z biznesu i zarządzania?

Jak wygląda arkusz z biznesu i zarządzania?

Arkusz składa się z:

• zadań zamkniętych — wielokrotnego wyboru, typu prawda – fałsz i na dobieranie,
• zadań otwartych — z luką i krótkiej odpowiedzi, w tym takie, w których trzeba uzasadnić swoją ocenę albo decyzję.

Część zadań jest zebrana w wiązki, czyli grupy od dwóch do czterech zadań opartych na wspólnym materiale źródłowym: tekście, wykresie, tabeli albo opisie sytuacji. Każde zadanie z wiązki da się rozwiązać niezależnie od pozostałych. Pojawią się też zadania z obliczeniami, stąd kalkulator prosty na egzaminie.

Za zadanie otwarte dostaniesz pełną liczbę punktów także za odpowiedź inną niż przykładowa, jeśli jest merytorycznie poprawna i zgodna z poleceniem. CKE dodaje warunek charakterystyczny dla tego przedmiotu: rozwiązanie musi być też zgodne z przepisami prawa i z etyką biznesu.

Przykładowe zadania wraz z rozwiązaniami znajdziesz w Informatorze CKE. 

Co trzeba umieć na maturę z biznesu i zarządzania?

Egzamin sprawdza wymagania z podstawy programowej z 2024 roku, która dzieli materiał na sześć obszarów:

1. Osoba przedsiębiorcza. Cechy i kompetencje przedsiębiorcze, komunikacja interpersonalna, techniki wpływu i obrona przed manipulacją, zarządzanie czasem, podejmowanie decyzji, praca zespołowa, kreatywność i rodzaje innowacji.
2. Zarządzanie projektami. Projekt a proces, cele według SMART, harmonogram i budżet projektu, role w zespole i cechy kierownika, interesariusze i kamienie milowe, struktura podziału prac (WBS), ryzyka, motywowanie zespołu, myślenie projektowe (design thinking).
3. Gospodarka rynkowa. Prawo popytu i podaży, czytanie wykresów z krzywymi i przesunięciem punktu równowagi, skutki ceny minimalnej i maksymalnej, struktury rynkowe (monopol, oligopol, konkurencja), PKB, inflacja i cykl koniunkturalny, budżet państwa i dług publiczny, polityka fiskalna i monetarna, rola NBP i RPP, kurs walut, Unia Europejska i globalizacja, ochrona konsumenta.
4. Finanse osobiste i rynek finansowy. Budżet domowy i zadłużenie, podatki i rozliczenie PIT, oszczędzanie i inwestowanie, porównywanie ofert banków, procent składany, instrumenty rynku kapitałowego i ich ryzyko, fundusze inwestycyjne i dywersyfikacja, błędy w decyzjach finansowych, ubezpieczenia oraz ochrona konsumenta na rynku finansowym.
5. Rynek pracy. Stopa bezrobocia i inne wskaźniki, planowanie kariery, dokumenty aplikacyjne i rozmowa kwalifikacyjna, formy zatrudnienia (umowa o pracę a umowy cywilnoprawne), wynagrodzenie brutto i netto ze składkami, prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy, mobbing.
6. Przedsiębiorstwo. Rodzaje i formy prawne firm, formy opodatkowania działalności, pomysł na biznes i badania rynku, analiza otoczenia (PEST, SWOT), model biznesu (Business Model Canvas), biznesplan, zarządzanie ludźmi i rekrutacja, marketing, rentowność i próg rentowności, źródła finansowania, prognoza efektów finansowych i ryzyko, etyka i społeczna odpowiedzialność biznesu.

Pełną listę wymagań znajdziesz w podstawie programowej z biznesu i zarządzania. Przykładowe zadania w informatorze CKE sprawdzają cztery obszary: gospodarkę rynkową, finanse osobiste i rynek finansowy, rynek pracy oraz przedsiębiorstwo.

Na jakie studia przyda się matura z biznesu i zarządzania?

Uczelnie dopisują biznes i zarządzanie głównie do list przedmiotów do wyboru na kierunkach ekonomicznych i menedżerskich. 

Przykłady z uchwał na rekrutację 2027/2028:

• Szkoła Główna Handlowa w Warszawie: przedmiot do wyboru na wszystkich kierunkach licencjackich w języku polskim: ekonomii stosowanej, finansach i rachunkowości, globalnym biznesie, finansach i zarządzaniu (Governance), logistyce, metodach ilościowych w ekonomii i systemach informacyjnych, zarządzaniu oraz zrównoważonym biznesie i finansach.
• Uniwersytet Warszawski, Wydział Nauk Ekonomicznych: biznes i zarządzanie jest jednym z przedmiotów do wyboru na ekonomii, finansach i rachunkowości, ekonometrii i data science oraz anglojęzycznym Finance, International Investment and Accounting.
• Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie: przedmiot jest na liście przedmiotów do wyboru, np. na zarządzaniu i administracji, obok geografii, historii, informatyki, matematyki i WOS.
• Uniwersytet Gdański: przedmiot do wyboru na ekonomii (mnożnik 0,3), International Business, Logistics and Mobility (0,2) i międzynarodowych stosunkach gospodarczych (0,3).
• Uniwersytet Łódzki, Wydział Zarządzania: przedmiot do wyboru na wszystkich kierunkach licencjackich wydziału, m.in. na zarządzaniu, analityce biznesu, finansach i inwestycjach, logistyce, marketingu, rachunkowości w biznesie i zarządzaniu zasobami ludzkimi, a także na anglojęzycznych Business Management i Management and Finance.

Na żadnej z tych uczelni BIZ nie jest przedmiotem wymaganym. 

Czytaj dalej:  Z czego można zdawać maturę i jak wybrać przedmioty?

Jak przygotować się do matury z biznesu i zarządzania?

Na start masz 3 oficjalne źródła (niektóre już cytowaliśmy):

• Informator CKE. Zawiera opis egzaminu i przykładowe zadania z rozwiązaniami oraz zasadami oceniania.
• Podstawę programową z 2024 r. To ona wyznacza zakres egzaminu. Przejdź listę wymagań szczegółowych i zaznacz te, których nie umiesz wyjaśnić własnymi słowami.
• E-materiały na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej. Na zpe.gov.pl są bezpłatne lekcje z biznesu i zarządzania przygotowane na zlecenie Ministerstwa Edukacji.

Porozmawiaj o pieniądzach w domu

Najprostsze ćwiczenie z finansów osobistych nic nie kosztuje. Usiądź z rodzicami i zapytaj, jak wygląda budżet Waszego domu. Kilka pytań na start:

• Ile kosztuje Was prowadzenie konta i karty? Jakie opłaty są w tabeli opłat i prowizji banku, a których udaje się uniknąć?
• Czy odkładacie pieniądze? Gdzie je trzymacie: na koncie oszczędnościowym, lokacie, w obligacjach skarbowych, a może w funduszu?
• Jak wygląda rachunek za prąd albo pasek wynagrodzenia? Co oznaczają poszczególne pozycje?
• Czy macie kredyt? Ile wynosi jego RRSO i dlaczego różni się od oprocentowania?

Taka rozmowa to gotowe studium przypadku. Pojęcia z podstawy programowej, takie jak realna stopa procentowa, płynność czy dywersyfikacja, przestają być abstrakcyjne, kiedy zobaczysz je na przykładzie własnej rodziny.

Zacznij zarządzać własnymi pieniędzmi

Na egzaminie łatwiej porównać oferty banków, jeśli sam z jednej korzystasz. Kilka zasad, które dotyczą licealisty:

• Konto w banku od 13 lat. Od 13. urodzin masz ograniczoną zdolność do czynności prawnych, więc konto otworzysz za zgodą rodzica. Swoim zarobkiem możesz dysponować bez jego zgody. Duże banki mają osobne konta dla osób w wieku 13–17 lat, zwykle bez opłat za konto. Po 18. urodzinach przechodzą one w konto dla młodych albo zwykłe konto osobiste, więc sprawdź, jakie będą wtedy opłaty.
• Obligacje skarbowe. Od 13 lat możesz je kupić za zgodą rodzica albo rodzic może kupić je w Twoim imieniu. Na obligacjeskarbowe.pl sprawdzisz aktualne oprocentowanie i zasady. Wystarczy 100 zł, by kupić jedną obligację! To dobre ćwiczenie z obligacji indeksowanych inflacją.
• IKE i IKZE od 16 lat, ale z warunkiem. Ustawa pozwala oszczędzać na indywidualnym koncie emerytalnym (IKE) i na indywidualnym koncie zabezpieczenia emerytalnego (IKZE) od 16. roku życia. Osoba niepełnoletnia może jednak wpłacać pieniądze tylko w roku, w którym zarabia na umowie o pracę. Nawet jeśli nie otworzysz takiego konta, zrozum, czym się różnią, bo to typowy temat zadań o oszczędzaniu na emeryturę.
• Budżet i cel oszczędnościowy. Zapisuj przez miesiąc (lub dłużej!), ile wydajesz i na co. Wyznacz jeden cel, np. kurs prawa jazdy, i policz, ile musisz odkładać co miesiąc. Wyjdzie Ci budżet osobisty i cel SMART, czyli dwa pojęcia z podstawy programowej.

Sprawdź, jak wygląda pierwsza praca

Wakacyjna praca to najlepsza lekcja z działu o rynku pracy. Zanim podpiszesz umowę, poznaj zasady.

• Od ilu lat można pracować? Na umowę o pracę zatrudnia się osoby, które skończyły 15 lat i szkołę podstawową, w celu przygotowania zawodowego albo przy pracach lekkich. Przed 16. urodzinami praca zarobkowa jest dozwolona tylko w działalności kulturalnej, artystycznej, sportowej lub reklamowej, za zgodą rodzica i inspektora pracy.
• Ile godzin? W czasie roku szkolnego osoba niepełnoletnia może pracować najwyżej 2 godziny w dniu, w którym ma lekcje, i 12 godzin tygodniowo. W wakacje i ferie limit to 7 godzin dziennie (poniżej 16 lat 6 godzin) i 35 godzin tygodniowo. Praca w nocy i w nadgodzinach jest zakazana.
• Jaka umowa? Umowa o pracę, umowa zlecenia i umowa o dzieło różnią się prawami pracownika, składkami i podatkiem. Porównanie znajdziesz w Niezbędniku pracownika PIP, a filmy i infografiki dla osób w wieku od 14 do 24 lat w kampanii PIP „Legitna praca”.
• Kiedy brutto równa się netto? Do 26. urodzin działa ulga dla młodych: nie płacisz podatku dochodowego od zarobków z umowy o pracę i umowy zlecenia, do 85 528 zł rocznie. Uczeń lub student do 26 lat na umowie zlecenia nie płaci też składek ZUS ani składki zdrowotnej, więc dostaje praktycznie całą kwotę brutto. Na umowie o pracę składki są potrącane zawsze, więc netto jest niższe od brutto. Umowa o dzieło nie jest objęta ulgą. Opis ulgi znajdziesz na podatki.gov.pl.

Przelicz swoją wypłatę w kalkulatorze wynagrodzeń, np. na bankier.pl, dla różnych umów. To dokładnie ten typ zadania, który pojawia się w informatorze.

Oswój się z wykresami i danymi

Wiele zadań opiera się na wykresie, tabeli albo fragmencie raportu. Im częściej czytasz prawdziwe dane, tym szybciej rozwiążesz takie zadanie na egzaminie.

• GUS: Wskaźniki makroekonomiczne to PKB, inflacja i bezrobocie w plikach do pobrania. Na stronie GUS są też inflacja miesiąc po miesiącu od 1982 r. i stopa bezrobocia od 1990 r.
• NBP: Decyzje Rady Polityki Pieniężnej pokazują, jak zmieniały się stopy procentowe, a archiwum kursów walut pozwala zrobić własny wykres kursu euro czy dolara.
• Giełda: Notowania spółek sprawdzisz na stronie GPW albo w serwisie Bankier.pl.
• Porównania międzynarodowe: Trading Economics zbiera wskaźniki Polski na jednej stronie, a Eurostat pozwala porównać Polskę z innymi krajami Unii Europejskiej.
• Wykresy popytu i podaży: Na EconGraphs przesuniesz krzywe i zobaczysz, jak zmienia się cena równowagi. Strona jest po angielsku, ale wykresy mówią same za siebie.

Darmowe narzędzia do każdego obszaru

Finanse osobiste

• Lista ostrzeżeń publicznych KNF to spis firm, przed którymi ostrzega nadzór finansowy. Przydaje się w zadaniach o nieuczciwych praktykach.
• Konsument.edu.pl, symulator UOKiK, uczy rozpoznawać oszustwa w sieci.
• Rzecznik Finansowy ma materiały edukacyjne i lekcje o finansach dla uczniów.

Rynek pracy

• Barometr zawodów 2026 pokazuje, w jakich zawodach brakuje pracowników. To dobre źródło do zadań o popycie i podaży pracy.
• Ekonomiczne Losy Absolwentów (ELA) to serwis Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, który na podstawie danych ZUS pokazuje zarobki i sytuację absolwentów uczelni do pięciu lat po studiach. Porównasz w nim kierunki i uczelnie, a przy okazji zobaczysz, jak w praktyce wyglądają wskaźniki rynku pracy.
• W bezpłatnym kreatorze Pracuj.pl przygotujesz CV, które i tak przyda Ci się przy pierwszej pracy.

Przedsiębiorstwo

• Akademia PARP ma bezpłatne kursy online, m.in. „Biznesplan” i „Jak założyć własną firmę?”.
• Na biznes.gov.pl przeczytasz o formach prawnych firm, od jednoosobowej działalności po spółki.
• W wyszukiwarkach CEIDG i REGON sprawdzisz formę prawną i rodzaj działalności znanej Ci firmy, np. lokalnej piekarni.

Zarządzanie projektami i osoba przedsiębiorcza

• Kurs „Zarządzanie projektami dla początkujących” w Akademii PARP wyjaśnia podstawy po polsku. W tej samej akademii są kursy z umiejętności interpersonalnych i innowacji i kreatywności.
• Trello w darmowej wersji wystarczy, żeby rozpisać zadania projektu na tablicy.
• Zaplanuj mały projekt w szkole albo z przyjaciółmi, np. zbiórkę czy wydarzenie. Cele SMART, harmonogram, budżet i podsumowanie ryzyk przećwiczysz wtedy w praktyce.

Kogo obserwować?

Finanse osobiste najprzystępniej tłumaczy Marcin Iwuć, autor kanału Finanse Bardzo Osobiste. Na start polecamy film, w którym opowiada o 10 zasadach finansowych dla młodych osób, nagranych pierwotnie dla jego córek.

Jeśli w szkole masz ten przedmiot tylko w zakresie podstawowym, zakres rozszerzony musisz opanować samodzielnie albo z pomocą korepetytora.

Najczęstsze pytania o maturę z biznesu i zarządzania

Czy maturę z biznesu i zarządzania można zdawać na poziomie podstawowym?

Nie. To przedmiot dodatkowy, zdawany wyłącznie na poziomie rozszerzonym.

Czy z technikum można zdawać biznes i zarządzanie na maturze?

W 2027 r. nie. Absolwenci techników i branżowych szkół II stopnia mogą przystąpić do tego egzaminu od 2028 r.

Czy muszę mieć biznes i zarządzanie na rozszerzeniu w szkole, by móc zdawać maturę?

Nie. Wybór przedmiotu dodatkowego na maturze nie zależy od przedmiotów, których uczyłeś się w szkole.

Ile trzeba mieć z biznesu i zarządzania, żeby zdać maturę?

W 2027 r. przedmiot dodatkowy nie ma progu zdawalności. Od 2028 r. z jednego przedmiotu dodatkowego trzeba będzie uzyskać co najmniej 30%.

Ile trwa matura z biznesu i zarządzania i co można zabrać?

Egzamin trwa 180 minut. Można korzystać z kalkulatora prostego. Szczegółową listę przyborów CKE podaje co roku w osobnym komunikacie.

Czy są arkusze maturalne z biznesu i zarządzania?

Arkusz z prawdziwego egzaminu pojawi się po raz pierwszy po 21 maja 2027 r. Wcześniej CKE udostępnia dwa oficjalne źródła zadań: informator z przykładowymi zadaniami i próbny arkusz, który zostanie opublikowany 11 stycznia 2027 r. o 9:00.

Kiedy jest próbna matura z biznesu i zarządzania?

CKE udostępni próbny arkusz 11 stycznia 2027 r. o 9:00. Udział w próbnym egzaminie jest dobrowolny i zależy od szkoły. Arkusz będzie też dostępny na stronie CKE, a zasady oceniania następnego dnia o 10:00.

Źródła:

• CKE, Informator o egzaminie maturalnym z biznesu i zarządzania od roku szkolnego 2026/2027, Warszawa 2025
• Rozporządzenie Ministra Edukacji z 28 czerwca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz.U. 2024 poz. 1019)
• Zintegrowana Platforma Edukacyjna, Biznes i zarządzanie, podstawa programowa
• CKE, Informacja o sposobie organizacji i przeprowadzania egzaminu maturalnego w roku szkolnym 2026/2027, aktualizacja z 5 października 2026 r. (pkt 4.3.6, 4.3.14, 7.4, 33)
• Dyrektor CKE, Informacja z 30 września 2026 r. dotycząca udostępnienia arkuszy weryfikujących stan opanowania podstawy programowej (próbne arkusze 2026/2027)
• Dyrektor CKE, Komunikat z 20 sierpnia 2026 r. w sprawie harmonogramu egzaminu maturalnego w 2027 roku, BIP CKE
• Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. 2025 poz. 881 ze zm.), art. 44zzd ust. 11
• Rozporządzenie Ministra Edukacji z 29 grudnia 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie egzaminu maturalnego (Dz.U. 2024 poz. 8)
• Gov.pl, Prezentacja raportu z konsultacji nowego przedmiotu „Biznes i Zarządzanie”, 14 września 2022 r.
• Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Przeliczanie punktów z matury i informator „Zasady rekrutacji na studia licencjackie dla obywateli polskich”
• Uniwersytet Warszawski, Wydział Nauk Ekonomicznych, uchwała Rady Dydaktycznej nr 10/2026, rekrutacja 2027/2028
• Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, uchwała Senatu nr T.0022.71.2026, rekrutacja 2027/2028
• Uniwersytet Gdański, uchwała Senatu nr 30/26, załącznik 1, rekrutacja 2027/2028
• Uniwersytet Łódzki, uchwała Rady Wydziału Zarządzania nr 7/JK/2026, rekrutacja 2027/2028
• Kodeks cywilny, art. 12, 15, 17 i 21, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795 (zdolność do czynności prawnych osób niepełnoletnich)
• Ustawa o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego (t.j. Dz.U. 2024 poz. 707), art. 3
• Państwowa Inspekcja Pracy, Zatrudnianie pracowników młodocianych i Ochrona pracy młodocianych
• Podatki.gov.pl, Ulga dla młodych
• Ministerstwo Finansów, Objaśnienia podatkowe w sprawie ulgi dla młodych z 14 kwietnia 2020 r.
• Zielona Linia, Praca studenta a składki do ZUS
• Bankowy Fundusz Gwarancyjny, Wysokość gwarancji
• Obligacje skarbowe, Najczęściej zadawane pytania