Lektury obowiązkowe — egzamin ósmoklasisty 2026 [pełna lista CKE]

Aktualizacja: 28 kwietnia 2026

Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego odbędzie się 11 maja 2026 roku. Lista lektur obowiązkowych pozostała taka sama jak w roku 2024/2025 — obejmuje 11 pozycji książkowych poznawanych w całości (z klas IV-VIII) oraz lektury krótkie i uzupełniające. Co ważne: w 2025/2026 zadania o lekturach z klas IV-VI odnoszą się wyłącznie do fragmentu zamieszczonego w arkuszu — nie do treści całej książki. Poniżej znajdziesz kompletny wykaz CKE z podziałem na klasy, listę lektur uzupełniających, najnowsze zmiany w wymaganiach oraz checklistę do pobrania.

W tym artykule:

Lektury obowiązkowe — pełna lista (klasy IV-VIII)
Krótkie utwory literackie i utwory poetyckie
Lektury uzupełniające 2026
Co się zmieniło w 2026? Najważniejsze zasady
Checklista lektur do pobrania
Najczęściej zadawane pytania

Lektury obowiązkowe na egzamin ósmoklasisty 2026 — pełna lista CKE

Lektury obowiązkowe poznawane w całości (klasy IV-VI)

Jan Brzechwa, Akademia Pana Kleksa
Janusz Christa, Kajko i Kokosz. Szkoła latania (komiks)
Clive Staples Lewis, Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa
Ferenc Molnár, Chłopcy z Placu Broni
John Ronald Reuel Tolkien, Hobbit, czyli tam i z powrotem

Lektury obowiązkowe poznawane w całości (klasy VII-VIII)

Charles Dickens, Opowieść wigilijna
Aleksander Fredro, Zemsta
Aleksander Kamiński, Kamienie na szaniec
Adam Mickiewicz, Dziady, część II
Antoine de Saint-Exupéry, Mały Książę
Juliusz Słowacki, Balladyna

💡 Ważne dla 2025/2026: zadania o lekturach z klas IV-VI w pierwszej części arkusza odnoszą się wyłącznie do fragmentu zamieszczonego w arkuszu egzaminacyjnym. Nie sprawdzają znajomości treści ani problematyki całej lektury. To znaczy, że priorytetem w nauce powinny być lektury z klas VII-VIII, ale fragmenty lektur z klas IV-VI też trzeba umieć rozumieć analitycznie.

Korepetycje z polskiego do egzaminu ósmoklasisty — sprawdź ogłoszenia z tagiem #E8

Krótkie utwory literackie i utwory poetyckie — egzamin ósmoklasisty 2026

Oprócz 11 lektur obowiązkowych poznawanych w całości, na egzamin ósmoklasisty 2026 obowiązuje znajomość krótkich utworów literackich, fragmentów dłuższych dzieł oraz utworów poetyckich. CKE dzieli tę listę osobno na klasy IV-VI i klasy VII-VIII.

Klasy IV-VI — krótkie utwory i wiersze

Z klas IV-VI obowiązują następujące pozycje (poznawane w całości lub we fragmentach):

Maria Konopnicka, Rota (i inne wybrane wiersze)
Adam Mickiewicz, Powrót taty, Pani Twardowska oraz fragmenty Pana Tadeusza (m.in. opisy, zwyczaje i obyczaje, polowanie i koncert Wojskiego)
Henryk Sienkiewicz, W pustyni i w puszczy (fragmenty)
wybrane mity greckie (m.in. mit o powstaniu świata, o Prometeuszu, o Syzyfie, o Demeter i Korze, o Dedalu i Ikarze, o Heraklesie, o Tezeuszu i Ariadnie)
Biblia: stworzenie świata i człowieka oraz wybrane przypowieści ewangeliczne (m.in. o talentach, o miłosiernym Samarytaninie)
wybrane podania i legendy polskie
wybrane baśnie polskie i europejskie
wybrane wiersze: Władysława Bełzy, Jana Brzechwy, Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, Zbigniewa Herberta, Anny Kamieńskiej, Joanny Kulmowej, Adama Mickiewicza, Czesława Miłosza, Tadeusza Różewicza, Juliusza Słowackiego, Leopolda Staffa, Juliana Tuwima, Jana Twardowskiego oraz pieśni i piosenki patriotyczne

Klasy VII-VIII — krótkie utwory literackie poznawane w całości i we fragmentach oraz utwory poetyckie

Z klas VII-VIII obowiązuje znajomość następujących pozycji:

Jan Kochanowski — wybór fraszek, wybrana pieśń, treny VII i VIII
Adam Mickiewicz — Reduta Ordona, Świtezianka, Pan Tadeusz (księgi: I, II, IV, X, XI, XII)
Sławomir Mrożek — Artysta
Henryk Sienkiewicz — Latarnik, Quo vadis (fragmenty)
Stefan Żeromski — Syzyfowe prace (fragmenty)

Do tego dochodzą wybrane wiersze poetów wskazanych w klasach IV-VI oraz dodatkowo wiersze:

Krzysztofa Kamila Baczyńskiego
Zbigniewa Herberta
Bolesława Leśmiana
Czesława Miłosza
Tadeusza Różewicza
Wisławy Szymborskiej

oraz aforyzmy Stanisława Jerzego Leca.

Pan Tadeusz na egzaminie ósmoklasisty 2026 — które księgi są obowiązkowe?

To jedno z najczęstszych pytań przed egzaminem. Na egzaminie ósmoklasisty 2026 obowiązuje znajomość 6 ksiąg Pana Tadeusza: I, II, IV, X, XI i XII — nie całości utworu. CKE wprost zaznacza, że w pierwszej części arkusza zadania mogą dotyczyć wyłącznie fragmentów ze wskazanych ksiąg, natomiast w wypracowaniu uczeń może odwołać się do znajomości całego utworu, jeśli zna pozostałe księgi.

Dla porządku: pozostałe księgi (III, V, VI, VII, VIII, IX) zostały wykreślone z podstawy programowej z 2024 roku, ale w latach 2025-2028 uczeń może się do nich odwoływać w wypracowaniu (jako do utworu spoza listy obowiązkowej).

Quo vadis i Syzyfowe prace — tylko fragmenty

Warto pamiętać, że dwie pozycje na liście klas VII-VIII obowiązują wyłącznie we fragmentach, a nie w całości:

Henryk Sienkiewicz, Quo vadis — tylko fragmenty,
Stefan Żeromski, Syzyfowe prace — tylko fragmenty.

Również Latarnik Sienkiewicza, choć krótszy, jest wymieniany razem z Quo vadis jako utwór z listy obowiązkowej.

💡 Wskazówka praktyczna: w arkuszu CKE lista lektur obowiązkowych jest zamieszczana na początku arkusza egzaminacyjnego — uczeń ma ją przed sobą podczas pisania wypracowania. Nie trzeba więc uczyć się jej na pamięć, ale warto znać tytuły, by szybko zdecydować, do której lektury się odwołać.

Lektury uzupełniające na egzamin ósmoklasisty 2026 — utwory, do których uczeń może odwołać się w wypracowaniu

Oprócz lektur obowiązkowych, w Informatorze CKE znajduje się osobna lista "innych utworów literackich, do których uczeń może odwołać się w zadaniach otwartych krótkiej odpowiedzi oraz w wypracowaniu". Te utwory nie są obowiązkowe na egzaminie w sensie sprawdzania znajomości ich treści — ale uczeń może z nich korzystać jako z "innego utworu literackiego" w pracy pisemnej.

Klasy IV-VI — utwory uzupełniające

Zgodnie z Informatorem CKE, do następujących utworów uczeń może odwołać się w wypracowaniu (ich znajomość nie będzie sprawdzana w zadaniach z arkusza):

René Goscinny, Jean-Jacques Sempé, Mikołajek (wybór opowiadań)
Ignacy Krasicki, wybrane bajki
Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz (wybrane fragmenty inne niż księgi I, II, IV, X, XI, XII)
Józef Wybicki, Mazurek Dąbrowskiego
wybrane mity greckie, w tym mit o powstaniu świata oraz mity o Prometeuszu, o Syzyfie, o Demeter i Korze, o Dedalu i Ikarze, o Heraklesie, o Tezeuszu i Ariadnie
Biblia: stworzenie świata i człowieka oraz wybrane przypowieści ewangeliczne, w tym o talentach, o miłosiernym Samarytaninie
wybrane podania i legendy polskie
wybrane baśnie polskie i europejskie
Maria Konopnicka, Rota

💡 Ważna uwaga o Panu Tadeuszu: w kategorii uzupełniających mowa jest o księgach innych niż obowiązkowe (czyli innych niż I, II, IV, X, XI, XII). Księgi obowiązkowe pozostają jako podstawa egzaminu — to one są sprawdzane w zadaniach. Pozostałe księgi mogą być wykorzystane w wypracowaniu jako uzupełnienie.

Lektury wykreślone z podstawy 2024 r. — można się do nich odwołać w wypracowaniu w latach 2025-2028

To osobna kategoria w Informatorze CKE. Są to utwory, które do 2024 roku były obowiązkowe, ale zostały wykreślone z podstawy programowej w 2024 r. Uczeń jednak nadal może się do nich odwołać w zadaniach otwartych i wypracowaniu — przez najbliższe lata, do roku szkolnego 2027/2028 włącznie.

Klasy IV-VI (lektury wykreślone)

Charles Perrault, Kopciuszek
Adam Mickiewicz, Powrót taty, Pani Twardowska
Bolesław Prus, Katarynka
Aleksander Puszkin, Bajka o rybaku i rybce
Henryk Sienkiewicz, W pustyni i w puszczy
Juliusz Słowacki, W pamiętniku Zofii Bobrówny
legendy polskie: o Lechu, o Piaście, o Kraku i Wandzie
mit o Orfeuszu i Eurydyce
przypowieści: o siewcy, o pannach roztropnych

Klasy VII-VIII (lektury wykreślone)

Jan Kochanowski — treny I i V
Ignacy Krasicki — Żona modna
Adam Mickiewicz — Śmierć Pułkownika, wybrany utwór z cyklu Sonety krymskie, Pan Tadeusz (księgi: III, V, VI, VII, VIII, IX)
Melchior Wańkowicz — Tędy i owędy (wybrany reportaż)

📚 Co to znaczy w praktyce? Jeśli uczeń przerabiał te lektury w klasach IV-VIII przed reformą podstawy programowej, może się do nich odwoływać w wypracowaniu na E8. Na przykład: jeśli ktoś dobrze pamięta W pustyni i w puszczy z klasy V, może użyć tej lektury jako "innego utworu literackiego" w rozprawce o przyjaźni, dojrzewaniu czy odwadze.

Po co wykorzystywać lektury uzupełniające w wypracowaniu?

W wypracowaniu z polskiego (część II arkusza, do zdobycia 20 punktów) uczeń musi odwołać się do co najmniej jednej lektury obowiązkowej. Może też odwołać się do drugiego utworu — i to właśnie ten "drugi utwór" może pochodzić z listy uzupełniających lub wykreślonych. Daje to większą swobodę argumentacyjną i pozwala dobrać przykłady, które najlepiej pasują do tematu.

Na przykład w rozprawce o motywie poświęcenia w literaturze uczeń może w pierwszej kolejności odwołać się do Kamieni na szaniec (lektura obowiązkowa) jako podstawowego argumentu, a uzupełniająco — do Mikołajka lub mitów greckich, by pokazać szerszy kontekst tematu.

Co się zmieniło w 2026 roku? Najważniejsze zasady

Lista lektur obowiązkowych na egzamin ósmoklasisty 2026 jest taka sama jak w roku ubiegłym, jednak warto znać trzy zasady, które obowiązują w roku szkolnym 2025/2026:

1. Lektury z klas IV-VI — tylko fragmenty

Zadania w pierwszej części arkusza dotyczące lektur z klas IV-VI (Akademia Pana Kleksa, Kajko i Kokosz, Opowieści z Narnii, Chłopcy z Placu Broni, Hobbit) odnoszą się wyłącznie do fragmentu zamieszczonego w arkuszu. Nie ma pytań o treść czy problematykę całej książki — tylko o fragment, który uczeń ma przed sobą. Ta zasada obowiązuje w roku szkolnym 2024/2025 i 2025/2026.

2. W wypracowaniu można odwoływać się do lektur z poprzedniej podstawy

W latach 2025-2028 uczeń może w wypracowaniu odwołać się do lektur z podstawy programowej z 2017 roku, w tym tych, które zostały usunięte z podstawy z 2024 roku. Lista takich lektur jest publikowana w Informatorze CKE i zamieszczana na każdym arkuszu egzaminacyjnym. Należą do nich m.in. Pan Tadeusz (księgi III, V-IX), Mickiewiczowska Śmierć Pułkownika, wybrany utwór z Sonetów krymskich oraz reportaż Tędy i owędy Melchiora Wańkowicza.

3. Formy wypowiedzi w wypracowaniu

Uczeń wybiera jeden temat z dwóch podanych w arkuszu. Możliwe formy wypowiedzi to: rozprawka, opowiadanie oraz przemówienie. Wypracowanie musi liczyć co najmniej 200 wyrazów i odwoływać się przynajmniej do jednej lektury obowiązkowej.

Lektury w wypracowaniu — jak je wykorzystać

Druga część arkusza egzaminacyjnego z polskiego to wypracowanie (do zdobycia 20 punktów na 45 całego egzaminu). Bez odwołania do lektury obowiązkowej nie da się zdobyć kompletu punktów.

W praktyce uczeń powinien znać 3-5 lektur na tyle dobrze, by móc się do nich odwołać niezależnie od tematu. Najczęściej cytowane lektury i ich główne motywy:

Kamienie na szaniec (A. Kamiński) — przyjaźń, patriotyzm, dojrzewanie, odpowiedzialność,
Mały Książę (A. de Saint-Exupéry) — przyjaźń, miłość, odpowiedzialność za drugiego człowieka,
Opowieść wigilijna (Ch. Dickens) — przemiana wewnętrzna, druga szansa, konsekwencje wyborów,
Balladyna (J. Słowacki) — władza, zbrodnia, wina i kara,
Dziady cz. II (A. Mickiewicz) — sprawiedliwość, moralność, świat ducha,
Zemsta (A. Fredro) — konflikt, charaktery bohaterów, miłość mimo przeszkód.

Pamiętaj: w wypracowaniu możesz też odwołać się do innego utworu literackiego (książki, którą znasz, nie z listy obowiązkowej) — pod warunkiem, że jedna z dwóch lektur, do których się odwołujesz, jest z listy obowiązkowej.

Praktyczne wskazówki, jak skutecznie powtarzać lektury, znajdziesz w naszym artykule Powtórka przed egzaminem ósmoklasisty: sprawdzone metody nauczania.

Checklista lektur ósmoklasisty 2026 — do pobrania

Checklista obejmuje wszystkie 11 lektur obowiązkowych poznawanych w całości oraz krótkie utwory literackie. Wydrukuj i odhaczaj kolejne pozycje — to praktyczny sposób, by zobaczyć, ile pracy jest jeszcze przed Tobą.

POBIERZ CHECKLISTĘ W FORMACIE PDF

Najczęściej zadawane pytania o lektury na egzamin ósmoklasisty 2026

Ile lektur jest na egzaminie ósmoklasisty 2026?

Lista obejmuje 11 lektur obowiązkowych poznawanych w całości — 5 z klas IV-VI i 6 z klas VII-VIII. Do tego dochodzą krótkie utwory literackie i poetyckie (Kochanowski, Mickiewicz, Sienkiewicz, Żeromski i inni) oraz lektury uzupełniające.

Czy Pan Tadeusz jest lekturą obowiązkową na egzaminie ósmoklasisty 2026?

Tak. Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz jest lekturą obowiązkową — uczeń musi znać księgi I, II, IV, X, XI i XII. Pozostałe księgi (III, V, VI, VII, VIII, IX) zostały wykreślone z podstawy programowej z 2024 r., ale uczeń może się do nich odwoływać w wypracowaniu w latach 2025-2028.

Czy lektury z klas IV-VI trzeba znać w całości?

Nie — w roku szkolnym 2025/2026 zadania w arkuszu egzaminacyjnym dotyczące lektur z klas IV-VI odnoszą się wyłącznie do fragmentu zamieszczonego w arkuszu. Nie sprawdzają znajomości całej lektury. Trzeba jednak umieć analizować fragmenty literackie.

Czy lista lektur na egzamin ósmoklasisty 2026 zmieniła się w porównaniu do 2025?

Nie. Lista lektur obowiązkowych na egzamin ósmoklasisty 2026 pozostała taka sama jak w roku 2024/2025. Wynika to z aktualnej podstawy programowej.

Czy lektury uzupełniające są obowiązkowe?

Lektury uzupełniające (m.in. mity greckie, Biblia, Mikołajek) nie są obowiązkowe na egzaminie w sensie ścisłym, ale uczeń może się do nich odwołać w wypracowaniu jako do „innego utworu literackiego". Ich znajomość rozszerza repertuar argumentów i poszerza kontekst kulturowy.

Ile czasu trwa egzamin ósmoklasisty z języka polskiego 2026?

Egzamin z języka polskiego trwa 150 minut. Dla uczniów z dostosowaniami warunków (np. dysleksja, dysortografia) czas może zostać wydłużony o maksymalnie 45 minut.