Wznawiamy cykl wpisów "Jak napisać?" z nowymi, popularnymi zwrotami, które sprawiają Wam najwięcej problemów. Dodatkowo przygotowaliśmy dla Was kartki do pobrania i wydrukowania oraz powieszenia na tablicy czy lodówce w celu szybszego przyswojenia wiedzy.
Jako pierwsze po długiej przerwie prezentuje się słowo „poza” — krótkie, powszechnie używane, a jednak często zapisywane błędnie.
Jak napisać - poza czy po za?
Poprawna forma to: poza — pisane zawsze łącznie.
Dlaczego pojawia się wątpliwość? Najczęściej dlatego, że w języku polskim mamy wiele wyrażeń przyimkowych zapisywanych rozdzielnie (np. po załatwieniu, po zajęciach). To sprawia, że część osób intuicyjnie rozdziela również słowo poza na dwie części. W tym przypadku jest to jednak błąd.
Słowo poza może pełnić różne funkcje w zdaniu:
1. Poza — jako przyimek
Sugeruje, że coś znajduje się poza naszym zasięgiem, nie ma z czymś związku lub znajduje się na zewnątrz czegoś. Oznacza wyłączenie, przekroczenie granicy albo brak przynależności.
Przykłady znaczeniowe:
-
poza domem (na zewnątrz domu),
-
poza konkurencją (lepszy niż inni),
-
poza tematem (nie na temat),
-
poza kontrolą (bez nadzoru).
2. Poza — jako rzeczownik
Oznacza ułożenie ciała, postawę lub sposób zaprezentowania się. W tym znaczeniu często pojawia się w kontekście fotografii, tańca czy sztuki.
Np.:
-
przyjąć elegancką pozę,
-
stanąć w teatralnej pozie.
Warto zwrócić uwagę, że niezależnie od znaczenia — czy mówimy o pozycji ciała, czy o byciu poza czymś — słowo poza zawsze zapisujemy łącznie. Nie istnieje poprawna forma po za w tym znaczeniu.
Jeśli więc zastanawiasz się, którą wersję wybrać — odpowiedź jest prosta: zawsze „poza”.
Przykładowe zdania z użyciem słowa poza:
Jestem poza domem, jak wrócę, to się odezwę.
Kobiety w ciąży obsługiwane są poza kolejnością.
Poza tym nie jestem zainteresowana Twoją propozycją.
Na końcu wpisu, jak zawsze, znajdziesz fiszkę do pobrania i wydrukowania. Powieś ją w widocznym miejscu — systematyczne utrwalanie poprawnej formy sprawi, że zapis „poza” już nigdy nie będzie budził wątpliwości.
