Pożądane cechy każdego ucznia to ciekawość, dociekliwość, głód wiedzy, chęć zdobywania nowych informacji, doświadczania różnych emocji i stanów. Nie można jednak mylić tych atrybutów z namolnością, wścibstwem i napastliwością. Korepetytor ma prawo do prywatności i nie musi odpowiadać na wszystkie pytania swoich klientów. Jak się zachować w sytuacji, gdy uczeń ciągnie nauczyciela za język i prowokuje krępujące sytuacje?
Ile pan zarabia w szkole, a ile na prywatnych lekcjach w miesiącu?
Można tutaj zastosować metodę „mam związane ręce”, tzn. nie można udzielić odpowiedzi, ponieważ jest to objęte tajemnicą umowy: „Zobowiązałem się, że zachowam to dla siebie”. W ten sposób odsuwa się od siebie odpowiedzialność za brak informacji zwrotnej.
Dlaczego pan mieszka sam?
Pomocna jest w tym przypadku technika zwana „negatyw pozytywem”, której istota sprowadza się do zneutralizowania ujemnego wydźwięku pytania dzięki postawieniu sprawy w pozytywnym świetle, np. „Myślisz, że to źle? Ja doszukuję się samych plusów: mam ciszę i spokój, nikt nie bałagani”.
A jak idzie Ani (koleżance, która też korzysta z usług korepetytora)?
Najlepiej zastosować metodę „odbicia piłeczki”, czyli zadanie identycznego albo podobnego pytania drugiej stronie: „A tobie jak idzie nauka? Czy nauczyłeś się czegoś podczas korepetycji?”.
Ile pan zapłacił za meble do pokoju?
Można odpowiedzieć: „Trudno to wszystko skalkulować. To stary zakup, zatem nie pamiętam wszystkich cen”. Wykorzystanie metody „niepełnych danych” pozwala na poinformowanie pytającego, że nie posiada się wszystkich danych, by udzielić rzetelnej odpowiedzi.
Ma Pan świetne auto – na pewno dużo kosztowało?
W tym przypadku można użyć formy żartu, by ukrócić naprzykrzanie się ucznia, np. „Trzeba było pracować w pocie czoła przez sto lat”. Ironizowanie bardzo denerwuje wścibskich, a przecież o to chodzi.
Ile ma Pan lat?
Najlepiej wysłać komunikat zwrotny typu: „Szczęśliwi czasu nie liczą. Mamy tyle lat, na ile się czujemy”.
Czy przyjaźni się Pan z polonistką ze szkoły?
Najkorzystniej sformułować tutaj „pytanie powrotne” (metoda lustrzanego odbicia) tak, by uczeń poczuł się niezręcznie przez swoją nachalność. Sprawdza się uniwersalna konstrukcja: „Czy ja dobrze rozumiem, że...”. Dalsza część zależy od tematu dyskusji, np. „(...) twoim głównym problemem na tę chwilę jest moje życie osobiste?”.
Wierzy Pan w Boga? Za jaką partią polityczną się Pan opowiada?
Przystoi odpowiedzieć uczniowi: „Nie utożsamiam się z żadną z opcji politycznych. Zawsze staram się rozgraniczać życie osobiste, zawodowe od wiary i dlatego będziemy teraz mówić o tym, co nas interesuje, czyli o maturze z biologii”.
Pan tego nie wie?
Zdarza się, że uczeń zapyta o coś korepetytora z dziedziny wiedzy, nad którą pracują, a on nie zna odpowiedzi. Jest to normalne, bo nauczyciel to nie chodząca encyklopedia. Ważne jest, aby poinformować klienta, że akurat na tego typu zagadkę nie zna rozwiązania, ale sięgnie do fachowej literatury, pogłówkuje i na następnym spotkaniu udzieli konstruktywnej odpowiedzi.
Warto zapamiętać kilka uniwersalnych wypowiedzi, by udzielić odpowiedzi ciekawskiemu uczniowi: „A czemu się tym interesujesz? Zawsze podziwiałem twoją umiejętność zadawania niedyskretnych pytań. Naprawdę chcesz to wiedzieć? To moje prywatne sprawy i nie muszę ci udzielać odpowiedzi”.
Uczniowie będą zadawać trudne i krępujące pytania, a korepetytorzy nie powinni chować głowy w piasek, tylko pozostawać sobą i zmierzać do konfrontacji. Najważniejszy jest szacunek do drugiego człowieka, respektowanie czyjejś prywatności i godności. Są granice, których nie powinno się przekraczać.
A jak to wygląda u Was? Napiszcie poniżej w komentarzach (pod tym artykułem), jakie trudne pytania zadali Wam uczniowie? 3 najciekawsze nagrodzimy miesięcznym wyróżnieniem Waszego ogłoszenia. 3 komentarze wybierzemy 5.07.2017 r.
